Bipolaire stoornis

Iemand met een bipolaire stoornis voelt zich een tijd heel vrolijk en vol energie, en dan weer een tijd heel depressief. Hoe herken je bipolaire stoornis? En hoe kun je ermee omgaan?

Illustratie van een persoon met twee emoties: links vrolijk in een zonnige omgeving, rechts verdrietig en huilend onder donkere wolken.

In het kort

  • Bij een bipolaire stoornis wisselen vrolijke, energieke periodes zich af met depressieve periodes
  • Tijdens een manie voel je alsof je alles aankunt. Je bent vrolijk, en hebt veel energie en veel ideeën. Tijdens een depressie voel je je juist somber, moe en leeg.
  • Dit kun je doen:
    • Leer meer over de klachten bij een bipolaire stoornis. Zo begrijp je beter wat er gebeurt.
    • Herken de signalen op tijd.
    • Praat erover met iemand die je vertrouwt.

Heb je over dit onderwerp een vraag? Neem dan contact met ons op.

Wat is een bipolaire stoornis?

Een bipolaire stoornis is een psychische aandoening waarbij heel vrolijke en heel depressieve periodes elkaar afwisselen. Het woord ‘polair’ verwijst naar de twee uitersten van de stoornis, zoals ’tegenpolen’.

Vroeger werd een bipolaire stoornis een manisch-depressieve stoornis genoemd. De ‘manie’ is de heel vrolijke en actieve kant. Dan denk je dat je alles aankunt en zit je vol energie. De ‘depressie’ de heel sombere kant. Dan heb je nergens zin in, voel je je leeg en wil je liever geen contact met mensen.

Sommige mensen hebben meer last van depressies en anderen meer van manieën. Een manische of een depressieve periode kan lang duren. Soms wel weken tot maanden.

Meestal zijn de manische periodes korter dan de depressieve periodes. Vaak herken je na een tijdje een patroon, een soort ritme. En weet je ongeveer hoelang een periode duurt.

Hoe herken je een bipolaire stoornis?

De symptomen van een bipolaire stoornis verschillen per periode. Het hangt ervan af of je een manische of depressieve periode hebt.

Een manische periode kan heel heftig zijn of juist licht. Dat verschilt per persoon. Een lichte manie wordt een hypomanie genoemd. Deze lichte vorm is soms moeilijk te herkennen, omdat het lijkt op normale opwinding en vrolijkheid.

Een heftige manie lijkt daar niet op. Je kunt ook psychotisch worden en dingen zien, denken of voelen die er niet zijn. Dat heet ook wel hallucinatie of waan.

Tijdens een manie ben je bijvoorbeeld:

  • Heel erg vrolijk of uitgelaten
  • Snel prikkelbaar of boos
  • Erg druk of onrustig
  • ’s Avonds helemaal niet moe en ‘s nachts klaarwakker
  • Veel aan het praten, bellen of e-mailen
  • Vol gedachten die alle kanten opschieten
  • Niet in staat om stil te zitten
  • De hele tijd bezig: je kunt bijna niet stoppen
  • Onoverwinnelijk: je hebt het gevoel alles aan te kunnen
  • Seksueel ongeremd of heb je meer zin in seks
  • In staat dingen te doen zonder na te denken of rekening te houden met de gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan te hard rijden of te veel geld uitgeven.

Tijdens de depressie ben je bijvoorbeeld:

  • In een sombere of geïrriteerde stemming
  • Lusteloos en heb je nergens zin in
  • Ongeïnteresseerd in school of je hobby’s
  • Moe of uitgeput
  • Emotieloos
  • Liever alleen en wil je geen contact met anderen
  • Negatief over jezelf, je hebt weinig of geen gevoel van eigenwaarde
  • Leeg: je hebt niks te zeggen
  • Aan het denken aan de dood of zelfdoding
  • Minder of juist meer gaan eten
  • Veel aan het slapen of slaap je juist slecht
  • Vroeg wakker
  • Minder geïnteresseerd in seks
  • Sneller afspraken af aan het zeggen

Hoe ontstaat een bipolaire stoornis?

Er is nog veel onbekend over de oorzaken van een bipolaire stoornis. Er zijn wel een aantal factoren die de kans dat je een bipolaire stoornis krijgt groter maakt.

Een bipolaire stoornis is voor een deel erfelijk. Dat betekent dat je meer kans hebt om het te krijgen als mensen in je familie het ook hebben. Kinderen van ouders met een bipolaire stoornis hebben een grotere kans dan andere mensen. En als je eeneiige tweelingbroer of -zus het heeft, is de kans ook groter dat je het zelf krijgt.

Als je als kind bijvoorbeeld mishandeld of verwaarloosd bent, kan je een grotere kans hebben op een bipolaire stoornis.

Wat helpt bij een bipolaire stoornis?

Deze tips helpen je verder:

  • Accepteer dat er iets aan de hand is. Dat helpt om hulp te zoeken en goed voor jezelf te zorgen.
  • Luister goed naar je lichaam. Je lichaam vertelt je wanneer je rust moet nemen. En wanneer er weer een manie of depressie aankomt. Probeer de signalen van je lichaam bij jezelf te herkennen. Dit helpt je om meer grip te krijgen.
  • Lees en leer zoveel mogelijk over een bipolaire stoornis. Als je begrijpt wat er gebeurt kun je er ook makkelijker met anderen over praten.
  • Bepaal zelf wie je wat vertelt. Het kan fijn zijn om goede vrienden of familie er alles over te vertellen. Dan kunnen ze het beter begrijpen en je helpen.
  • Schrijf op wat er gebeurt tijdens jouw manie of depressie. Dit kan je ook samen met je behandelaar, familie of vrienden doen. Misschien merk je dat je heel veel gedachten hebt. Of dat je prikkelbaar wordt, moeilijk uit bed komt of juist wakker bent midden in de nacht. Schrijf dit iedere keer op en kijk of je een patroon herkent.
  • Maak een noodplan. Maak een plan waarin staat wat er moet gebeuren als je een manische of depressieve periode hebt. Zet er ook in wie jou helpt en wat er moet gebeuren. Spreek ook af wie je kan bellen als je hulp nodig hebt. Ook in de avonden of in het weekend.
  • Praat met lotgenoten. Dit zijn mensen die ook een bipolaire stoornis hebben en misschien hetzelfde meemaken als jij.
    • Plusminus is een organisatie die je hiermee kan helpen. Ook heeft deze vereniging een forum voor volwassenen en een voor jongeren.
    • Vereniging Manisch Depressievenen en Betrokkenen: voor een persoonlijk gesprek met lotgenoten (elke dag van 11:00 tot 21:00 uur) via 0900 – 5123456 (€ 0,10 per minuut).

Wanneer heb je hulp nodig?

Het is verstandig om contact op te nemen met je huisarts als je denkt dat je misschien een bipolaire stoornis hebt. Ook als je twijfelt, of misschien niet heel heftige manische of depressieve periodes hebt.

Dit zijn signalen om hulp te zoeken:

  • Je hebt bijwerkingen van medicijnen.
  • Je voelt dat je stemming omslaat en je een manische of depressieve periode krijgt.
  • Mensen om je heen maken zich zorgen, of zeggen dat je hulp moet zoeken.

Er zijn ook situaties waarbij je meteen contact op moet nemen met je huisarts, huisartsenpost of crisisdienst:

  • Je gedrag is gevaarlijk. Je rijdt bijvoorbeeld te snel of roekeloos, of je geeft ineens veel geld uit.
  • Je bent erg in de war.
  • Je denkt aan zelfmoord. Bel dan direct 113. Zij zijn dag en nacht bereikbaar.

Heb je gevonden wat je zocht?(Vereist)

Bel via 0900-1994

Geopend op maandag t/m donderdag van 09:00-12:00

💬 Chat met ons

Geopend op maandag t/m donderdag van 09:00-12:00

📩 Stuur een mail

Mails beantwoorden we binnen 5 werkdagen: info@mentaalvitaal.nl

  • Anoniem
  • Advies van experts
  • Zonder oordeel

Meer lezen

Geweld

Maak je geweld mee of heb je geweld meegemaakt? Je hoeft er niet alleen mee te blijven rondlopen. Je kunt steun, advies of hulp krijgen. Ook als je je zorgen maakt over iemand anders.

Eenzaamheid

Je kunt je alleen voelen als je weinig contact hebt, maar ook als je veel mensen om je heen hebt. Kijk welke kleine stappen kunnen helpen om je minder alleen te voelen.

Dwangstoornis

Bij een dwangstoornis komen deze gedachten of handelingen steeds terug. Hier lees je wat kan helpen.