Geweld

De meeste mensen denken bij geweld aan lichamelijk geweld. Maar er zijn veel verschillende vormen van geweld. Hieronder staat verschillende soorten geweld met voorbeelden.

Als je geweld meemaakt, reageert je lichaam vaak automatisch. Je kunt gaan vechten, vluchten, bevriezen of meebewegen:

• Bij vechten probeer je jezelf te verdedigen of de ander tegen te houden.
• Bij vluchten probeer je weg te komen uit de situatie.
• Bij bevriezen lukt het soms niet om iets te doen of te zeggen.
• Bij meebewegen probeer je te voorkomen dat de ander agressiever of dreigender wordt. Je kunt bijvoorbeeld meegaan in wat de ander zegt of doen wat de ander vraagt.

Je lichaam en je brein proberen je op dat moment te beschermen door snel te reageren op gevaar, vaak zonder dat je daar bewust over nadenkt.

Misschien bevries je en lukt het je niet om iets te doen. Achteraf kun je je daarvoor schamen of denken dat je hebt meegewerkt aan het geweld. Maar bevriezen is een normale reactie op gevaar. Het betekent niet dat je toestemming gaf voor wat er gebeurde.

Soms weet je niet meteen of wat je hebt meegemaakt geweld was. Dat kan verwarrend zijn. Zeker als iemand die je kent over je grens ging. Het kan ook zijn dat je pas later merkt hoeveel invloed het op je heeft.

Twijfel je of wat je meemaakt geweld is?

Dat komt vaak voor. Geweld is niet altijd duidelijk of zichtbaar. Mogelijke signalen kunnen zijn: 

• Je voelt je bang, gespannen of alert bij iemand 
• Je past je gedrag aan om ruzie te voorkomen 
• Iemand controleert je (bijvoorbeeld je telefoon, geld of contacten) 
• Je grenzen worden genegeerd 
• Je voelt je klein gemaakt, vernederd of onder druk gezet 
• Je trekt je terug en vermijdt bepaalde mensen of situaties.  
• Je reageert anders dan normaal. Je bent bijvoorbeeld sneller boos, verdrietig of onrustig. 

Ook als je twijfelt, kun je hierover praten met iemand die je vertrouwt of advies vragen bij een organisatie. 

In de Signalenwijzer van Slachtofferhulp vind je nog meer signalen. Ook naasten en professionals kunnen in deze wijzer lezen wat zij kunnen doen als zij vermoeden dat er meer aan de hand is. Op de website Ik vermoed huiselijk geweld vind je signalen van huiselijk geweld. 

Wat geweld met je doet, verschilt van persoon tot persoon. Misschien merk je de gevolgen meteen. Het kan ook zijn dat je pas later klachten krijgt. Bijvoorbeeld als er iets verandert in je leven. Het kan ook zijn dat je geen klachten hebt of krijgt.

Veelvoorkomende gevolgen zijn:

• Gevoelens: angst, schaamte, boosheid, verdriet, eenzaamheid of schuldgevoel.
• Je onveilig voelen: je kunt je onveilig blijven voelen, ook als er op dat moment geen direct gevaar meer is.
• Geen gevoel hebben: soms zet je je gevoelens als het ware uit en voel je helemaal ‘niets’.
• Lichamelijke klachten: bijvoorbeeld pijn, vermoeidheid of seksuele klachten.
• Problemen in relaties: je kunt het moeilijk vinden om anderen te vertrouwen, grenzen aan te geven of intimiteit toe te laten.
• Problemen in het dagelijks leven: geweld kan invloed hebben op je werk, school, geldzaken of opvoeding.
• Soms ontstaat er een trauma. Je kunt dan last hebben van herbelevingen, nachtmerries, schrikreacties of veel spanning.
• Andere psychische problemen: soms ontstaat een psychische aandoening, zoals een depressie, angststoornis of verslaving.

Niet iedereen houdt langdurig klachten. Steun uit de omgeving en professionele hulp kunnen bijdragen aan het herstel.  

Geweld kan veel met je doen. Wat je nodig hebt, verschilt per persoon. Deze tips kunnen je helpen om te kijken wat bij jou past.

• Is er nu sprake van geweld of dreigt er direct gevaar, zoek dan zo snel mogelijk hulp in je omgeving of bel 112. Veiligheid gaat voor alles.  
• Als je net geweld hebt meegemaakt, ga dan naar de huisarts. Ook als je denkt dat je verwondingen meevallen. Of als klachten niet meteen zichtbaar zijn. Een medische verklaring kan later belangrijk zijn als bewijs. Hier lees je hoe je een gesprek met de huisarts kunt voorbereiden.  
• Kijk of je aangifte wilt doen. Meestal is geweld strafbaar. Doe zo snel mogelijk aangifte. Lees meer over aangifte doen bij Slachtofferhulp Nederland. 
• Geef jezelf niet de schuld. Veel mensen denken achteraf: waarom zei ik niets, waarom ging ik niet weg, waarom heb ik me niet verdedigd? Maar bij gevaar reageren mensen vaak automatisch. Je kunt vechten, vluchten, bevriezen of meebewegen om te overleven. Bevriezen is dus geen toestemming en geen medewerking. Het is een stressreactie van je lichaam. 
• Probeer erover te praten met iemand die je vertrouwt. Dat kan een vriend, familielid, partner, huisarts of een (andere) hulpverlener zijn. Het helpt om woorden te geven aan wat er is gebeurd. 
• Geef jezelf de ruimte om op jouw manier verder te gaan. Misschien heb je tijd nodig om te herstellen, wil je er soms over praten en soms juist niet. Misschien haal je er op een gegeven moment kracht of betekenis uit, maar dat hoeft niet.

Ook kun je terecht bij deze organisaties:

• Fier: een organisatie die hulp, begeleiding en opvang bij geweld biedt. Je kunt ook anoniem chatten met een hulpverlener van Fier. Deze hulpverleners zijn gespecialiseerd in thema’s zoals geweld, misbruik of uitbuiting.  
• Veilig Thuis: het landelijke advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandling. Als je je zorgen maakt over geweld, bij jezelf of iemand anders, kun je hier een melding maken. Ook vind je bij Veilig Thuis betrouwbare informatie, praktische tips en verhalen die herkenning kunnen geven.  
• Slachtofferhulp Nederland: helpt mensen hun leven weer op te pakken na een ingrijpende gebeurtenis. Ze bieden emotionele hulp, kunnen je begeleiden in het strafproces en helpen bij een schadevergoeding.  
• Centrum Seksueel Geweld: biedt professionele hulp bij een nare seksuele ervaring of seksueel misbruik. Ook als de ervaring online was kan je hier terecht.  

Weet je niet goed welke route naar hulp past? Of wil je eerst laagdrempelig contact? Neem dan contact op met onze Info- en advieslijn.