Slecht slapen

Slaap zorgt ervoor dat je lichamelijk en mentaal kunt herstellen van de dag. Door goede slaap rust je uit. Je verwerkt gebeurtenissen, ervaringen en emoties. Een goede nachtrust betekent dat je goed kunt inslapen en doorslapen. Ook word je uitgerust weer wakker. Het is niet raar als je ’s nachts een paar keer wakker wordt. Het gaat erom dat je makkelijk weer kunt inslapen.

Tijdelijk slecht slapen hoeft niet meteen een slaapprobleem te zijn. Maar als het langer aanhoudt, kan er meer aan de hand zijn. Van slaapproblemen spreken we als je langere tijd moeite hebt met het in slaap vallen, doorslapen of uitgerust wakker worden.

Blijf je slecht slapen? Dan kun je merken dat je:

• moeilijk in slaap valt
• ’s nachts vaak wakker wordt
• vroeg wakker wordt en niet meer kunt slapen
• niet uitgerust wakker wordt
• overdag moe of slaperig bent
• je minder goed kunt concentreren of sneller prikkelbaar bent.

Soms ga je je zorgen maken omdat je niet goed slaapt. Die zorgen kunnen ervoor zorgen dat slapen juist nog moeilijker wordt.

Slaapproblemen kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Soms spelen meerdere dingen tegelijk een rol. Je kunt bijvoorbeeld slecht slapen door emoties of spanning. Het is heel normaal dat je minder goed slaapt als je boos, verdrietig of bezorgd bent. Ook na een ingrijpende gebeurtenis kun je slechter slapen. Maar ook leuke gebeurtenissen kunnen ervoor zorgen dat je moeilijk in slaap valt. Bijvoorbeeld als je op vakantie gaat, je een diploma haalt of aan een nieuwe baan begint.

Ook lichamelijke klachten kunnen ervoor zorgen dat je slechter slaapt. Denk aan pijn of benauwdheid. Tijdens een zwangerschap of de overgang kun je ook minder goed slapen. Dit kan komen door veranderingen in je lichaam en hormonen.

Bewegen en sporten helpen vaak om beter te slapen. Maar intensief sporten vlak voor het slapengaan kan je juist wakker houden. Ook alcohol en andere middelen kunnen invloed hebben op je slaap. Je slaapt vaak minder diep en wordt eerder wakker.

Lees meer over alcohol en slecht slapen

Soms raakt ook je slaapritme verstoord, bijvoorbeeld door een verre reis of doordat je nachtdiensten werkt.

Je kunt verschillende dingen doen om beter te slapen. En wist je dat je daar overdag al mee kunt beginnen? En ‘s avonds en ’s nachts zijn er ook stappen die je kunt nemen om je slaap te verbeteren. Hieronder geven we je tips.

Soms houden de klachten langer aan. Dan kan er sprake zijn van een slaapstoornis.

Van een slaapstoornis spreken we als je minstens drie keer per week slecht slaapt, dit langer dan drie maanden duurt en dat het invloed heeft op je dagelijks leven.

Er zijn verschillende soorten slaapstoornissen. De meest voorkomende slaapstoornissen zijn:

• Te kort slapen, slecht slapen of niet in slaap komen (insomnie). Insomnie betekent slapeloosheid. Je hebt moeite met in slaap komen, je ligt ’s nachts wakker of je wordt ’s ochtends te vroeg wakker. Dit kan ervoor zorgen dat je je overdag moe en prikkelbaar voelt.
• Overdag moe en slaperig zijn (hypersomnie). Hypersomnie betekent slaperigheid. Je bent overdag erg slaperig, ook als je lang genoeg hebt geslapen.
• Onrust tijdens je slaap (parasomnie). Als je parasomnie hebt, ben je onrustig tijdens je slaap. Je kan last hebben van slaapwandelen, nachtmerries, angstaanvallen of ongewoon bewegen (zoals tandenknarsen).

Andere vormen van een slaapstoornis zijn slaapapneu, een verstoord slaap-waakritme, narcolepsie of rusteloze benen (restless legs syndrome).

Blijven je slaapproblemen bestaan of worden ze erger? Maak dan een afspraak met je huisarts. Samen kun je kijken waardoor je slecht slaapt en welke hulp bij jou past.