Faalangst

Faalangst is de angst om niet goed genoeg te presteren. Je bent bang dat iets niet gaat lukken of dat je iets niet kan. Je verliest vertrouwen in jezelf.

Bij faalangst ben je bang voor het resultaat van een taak of activiteit. Het gaat om taken of activiteiten waarbij je beoordeeld wordt. Je bent bijvoorbeeld bang dat andere mensen je negatief zullen beoordelen of dat het niet meer goedkomt. Je bent dus niet bang voor de taak of activiteit zelf.

Faalangst kan iedereen overkomen, en in verschillende situaties. Bijvoorbeeld op school bij een belangrijke toets of op werk bij een presentatie.

Als je faalangst hebt, kan je last hebben van lichamelijke en psychische klachten. Ook kun je faalangst terugzien in je gedrag.

Het verschilt per persoon wat de klachten zijn en hoe erg ze zijn. Daarnaast hangt het ook af van de situatie. Zo kan je wel faalangst ervaren voor een wiskunde examen maar niet voor een presentatie voor Duits.

De oorzaken van faalangst verschillen per persoon. Vaak gaat het om een combinatie van verschillende oorzaken. Mogelijke oorzaken zijn:

• Je kijkt negatief naar jezelf of hebt weinig zelfvertrouwen.
• Je bent bang dat je familie, vrienden of collega’s een negatief beeld van je krijgen.
• Je ervaart problemen thuis, op school of op werk.
• Je hebt last van psychische klachten.
• Je hebt eerdere negatieve ervaringen meegemaakt.
• Je ervaart een (te) hoge druk van buitenaf. Bijvoorbeeld van je ouders of leidinggevende.
• Je hebt leerproblemen. Zoals dyslexie of dyscalculie.
• Je vergelijkt je veel met anderen.

Je kunt meerdere dingen doen om meer vertrouwen te krijgen en beter met spanning om te gaan. Deze tips bij faalangst helpen je verder:

• Blijf de dingen doen die je spannend vindt. Hoe vaker je oefent, hoe minder spannend het vaak wordt.
• Praat erover. Ga in gesprek met je ouders, vrienden, mentor of leidinggevende over je faalangst. Praten lucht op. Ook zul je misschien wel merken dat het helemaal niet nodig is om je druk te maken.
• Wees niet te streng voor jezelf! Het is oké om fouten te maken. Daar leer en groei je van.
• Probeer positief te denken. Heb vooral aandacht voor de dingen die er wel goed gaan. Het is daarnaast belangrijk om vooral aandacht te hebben voor het proces en niet voor het eindresultaat.
• Onderzoek je gedachten: schrijf op waar je bang voor bent. Beantwoord de volgende vragen:
  • Waarom ben je bang om te falen?
  • Wat zou er gebeuren als je angst echt uitkomt?
  • Hoe erg is het als die angst echt uitkomt?
  • Wat is de kans dat je angst echt uitkomt?

• Zorg voor ontspanning en plezier. Plan iets leuks met vrienden of familie. Of doe een ontspanningsoefening.
• Bereid je goed voor op de taak of activiteit waar je angstig voor bent. Hoe beter je voorbereid bent, hoe zelfverzekerder je je zult voelen.
• Lees ervaringsverhalen van anderen. Het geeft herkenning en je leert van anderen. Op In je bol lees je verhalen van jongeren over hun ervaringen met faalangst.
• Overweeg een faalangsttraining of -cursus. Veel scholen bieden deze aan.

Merk je dat de klachten erger worden of langer aanhouden? Dan is het goed om professionele hulp te zoeken. Vaak is een afspraak bij de huisarts de eerste stap.

De huisarts kan je doorverwijzen naar een andere professional, zoals een psycholoog, faalangsttrainer of orthopedagoog (specialist in leer- en opvoedingsproblemen van kinderen). Je bespreekt samen waar de faalangst vandaan komt en welke behandeling het beste voor jou is.