single.php
. . . Psychische aandoening Burn-out: wat je moet weten

Burn-out: wat je moet weten

Als je te lang last hebt van stress en je lijf zich niet kan herstellen van stress, kun je een burn-out krijgen. Je ‘reserves’ zijn dan op en je lichaam en geest zijn uitgeput.

Een burn-out heeft vaak met het werk te maken, maar dat hoeft niet per se. Het kan ook gebeuren bij andere aanhoudende stress. Bijvoorbeeld als je zorgt voor een zieke familielid of vriend, een zware en drukke studie doet, of lang geldzorgen hebt.

Ben je overspannen, of heb je een burn-out?

Een burn-out ontstaat heel geleidelijk. Vaak gaan er maanden en soms zelfs jaren stress aan vooraf. In een eerdere fase van overspannenheid raakt je energie op en heb je moeite om alles goed te doen. Ook heb je vaak al last van lichamelijke klachten. Maar je herstelt nog wel iedere keer en door er iets aan te doen, kun je nog een burn-out voorkomen. In feite waarschuwt je lijf je in deze eerdere fase al voor een echte burn-out.

De cijfers van burn-out

Van de werkende Nederlanders is 29 procent zeer vermoeid en 14 procent kampt met symptomen van een burn-out.

Symptomen burn-out

Het helpt als je de symptomen van een burn-out herkent. Direct contact opnemen met een professionele hulpverlener kan natuurlijk ook. Bij overspanning of burn-out kun je last hebben van verschillende klachten:

  • Moeheid
  • Piekeren
  • Concentratieproblemen en/of vergeetachtigheid
  • Emotionele labiliteit; bijvoorbeeld je voelt je vaak ineens boos of verdrietig of onzeker
  • Prikkelbaarheid
  • Niet tegen drukte/herrie kunnen
  • Onrust/je gejaagd voelen
  • Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid, maagpijn, spierpijn
  • Slaapproblemen

Ook kun je je machteloos voelen of heb je het gevoel de controle te verliezen. Een arts zal je ‘overspannen’ vinden als je minimaal drie van deze klachten hebt en als je problemen hebt om goed te werken of in je sociale contacten. De klachten moeten niet aan een andere psychische stoornis zijn toe te schrijven.

Bij een burn-out ben je overspannen en duren de klachten al langer dan zes maanden. Je voelt je altijd moe en je kunt jezelf niet meer opladen. Kortom, je bent uitgeput.

Is het een depressie?

Soms lijken de klachten van een burn-out op die van een depressie. Bij beiden ben je moe. Bij een burn-out staat de vermoeidheid vooral op de voorgrond en bij depressie een somber gevoel. Als je ook geen plezier meer beleeft in alledaagse dingen dan zou je wel eens depressief kunnen zijn.

Burn-out is geen officiële diagnose in de geestelijke gezondheidszorg. Dit kan soms voor problemen zorgen, bijvoorbeeld omdat een behandeling niet wordt vergoed of omdat je je niet helemaal serieus genomen voelt.

Oorzaken burn-out

Een burn-out is vaak het gevolg van stress door of op het werk, maar dit is zeker niet altijd het geval. Ook van andere langdurige stress-situaties kun je overspannen of burn-out raken, bijvoorbeeld als je een gezin met een drukke baan moet combineren, of als je voor iemand zorgt die ziek is, naast al je andere bezigheden. De lichamelijke en mentale symptomen die dit met zich meebrengt nemen toe, je besteedt er te weinig aandacht aan en op een gegeven moment is er geen herstel meer van de stress.

Of iemand een burn-out krijgt hangt niet alleen af van de situatie maar ook van hoe je met de situatie omgaat of ertegen aankijkt. Iedereen reageert weer anders op stress. Sommige mensen zijn gevoeliger voor het krijgen van een burn-out. Dit is het geval als je:

  • moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen
  • negatief bent over je eigen prestaties
  • hoge eisen stelt aan jezelf
  • een groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt
  • moeite hebt om hulp te vragen
  • sterk gemotiveerd en betrokken bent
  • moeilijk je gevoelens kunt uiten

Maar de situatie heeft ook invloed. Op het werk kun je bijvoorbeeld last hebben van onduidelijke taken of een grote druk om te presteren. Ook conflicten, een slechte sfeer of weinig waardering voor je werk hebben een enorme invloed op hoe goed je met je stress om kan gaan.

Lees meer over de oorzaken van een burn-out.

Als je jong bent..

In de huidige maatschappij lijkt het soms dat je alles kunt worden wat je wilt en alle succes maakbaar is. Veel jongeren denken dat zij ook succesvol moeten zijn en dat als je niet succesvol bent het aan jezelf ligt. Vooral jongeren en jongvolwassenen kampen onder andere hierdoor steeds vaker met een burn-out.

Dit kun je zelf doen

We vertellen je graag wat je zelf kunt doen als je overspannen bent of een burn-out dreigt te krijgen. Maar direct contact opnemen met een professionele hulpverlener kan natuurlijk ook.

Wat kun je zelf doen bij een burn-out?

Bij overspannenheid of een burn-out zijn je lijf én je hoofd vaak al een lange tijd uitgeput. Misschien heb je je ziek gemeld van school of het werk. Met deze tips kom je misschien toch verder:

  • Doe even niets wat moet. Ontspan, ga naar buiten, mediteer, kijk een film, ga schilderen of maak muziek. Maar laat alle eisen van school of het werk of andere even los.
  • Natuurlijk wil of moet je op een gegeven moment wel weer iets gaan doen, maar de regel ‘Neem elke dag een uur vakantie’ is een goede om te starten en ook echt vol te houden. Dit betekent dat je iedere dag een uur iets doet, wat jij heel fijn vindt en waar je van ontspant.
  • Probeer regelmaat in je dag te krijgen. Dat geeft houvast. Sta op tijd op, eet driemaal per dag en ga op tijd weer naar bed.
  • Doe één ding tegelijk. Bijvoorbeeld niet lezen én TV kijken. Laat je ook niet teveel afleiden door je telefoon of internet.
  • Praat met anderen over je overspannenheid of burn-out. Dat lucht op. Je vrienden en familie zijn belangrijk voor jou en je herstel.
  • Bepaal zelf hoeveel je vertelt en aan wie. Sommige mensen schrikken als je vertelt over je burn-out, dus kies zorgvuldig wie je informeert. Oppervlakkige kennissen vertel je misschien weinig, mensen die dichtbij staan en waarvan je denkt dat ze je kunnen steunen vertel je het hele verhaal.
  • Blijf in contact met je werk of school. Kijk samen of stressvolle omstandigheden kunnen worden aangepakt.
  • Zoek steun bij lotgenoten. Verhalen van andere mensen met een burn-out kunnen heel waardevol en troostend zijn

Hulp via telefoon, mail of chat

  • MIND Korrelatie: hier zitten professionele hulpverleners voor je klaar, elke werkdag van 9.00 tot 18.00 uur. Bel 0900 – 1450 (€ 0,15 per minuut). Ook kun je mailen of chatten.
  • De luisterlijn: hier zitten vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Ze zijn dag en nacht bereikbaar via 0900 – 0767 (€ 0,05 per minuut). Mailen en chatten kan ook.

De behandeling van burn-out

Vaak gaat overspannenheid vanzelf over. Zeker als je de zelfhulptips ter harte neemt. Maar als het niet over gaat kan behandeling nodig zijn. Je kunt ook direct contact opnemen met een professionele hulpverlener.

Behandeling burn-out

Deze behandelingen worden ingezet bij een burn-out

  • Cognitieve gedragstherapie helpt bij het aanpakken van de klachten van overspanning of een burn-out. In deze therapie bekijkt de therapeut samen met jou welke gedachten en welk gedrag je burn-out veroorzaken en probeert deze te veranderen.
  • Een bedrijfsarts zal je stimuleren om weer wat te gaan doen en contact te hebben met je werk. Bij burn-out blijkt dat (gedeeltelijk) weer aan de slag gaan kan helpen bij je herstel. Je hoeft dus niet eerst helemaal hersteld te zijn voordat je weer (gedeeltelijk) aan de slag gaat.
  • Aanleren van nieuwe vaardigheden kunnen helpen bij het voorkomen van een nieuwe burn-out, bijvoorbeeld door een trainingen in assertiviteit (nee leren zeggen bijvoorbeeld), mindfulness, conflicthantering of time-management.

Medicijnen

Soms schrijft een huisarts tijdelijk medicijnen voor. Dit geneest de burn-out niet en is hooguit bedoeld je even te ondersteunen, bijvoorbeeld als je moeite hebt met slapen of als je veel lichamelijke klachten hebt.

Online hulp bij burn-out

Je gaat zelfstandig aan de slag. Met een boek, een online programma of via een app op je smartphone of tablet. Een hulpverlener kan je hierbij ondersteunen, bijvoorbeeld via telefoon of mail. Voorbeelden van online hulp voor burn-out zijn:

  • Interapy burn-out therapie, online hulp die je volgt vanuit huis door een psycholoog op afstand.
  • Mirro, zelfhulpmodule bij werkstress en beginnende burn-out waarmee je geheel zelfstandig aan de slag gaat.

Burn-out en de omgeving

Omgaan met iemand met een burn-out

Het kan best zwaar zijn om een partner of vriend van iemand te zijn met een burn-out. Je kan het gevoel hebben dat je niets kan doen om te helpen, je kan er verdrietig om zijn of gefrustreerd over raken. Misschien heb je als vriend of als partner wel eens een goedbedoelde opmerking gemaakt over dat iemand altijd druk is of alleen maar met zijn werk bezig is. Als deze persoon hier niets mee heeft gedaan en uiteindelijk in een burn-out terecht komt, kan dat frustrerend zijn.

Tips voor jou en je vriend(in) of partner:

  • Jouw hulp begint met het bespreekbaar maken. Praat erover en oordeel niet. Door te luisteren kun je een start maken met het herstel.
  • Geef hulp waar nodig. Bijvoorbeeld even helpen met opruimen of koken. Neem zeker niet alles uit handen, met kleine dingen kun je vaak een hoop betekenen.
  • Ga samen iets leuks of ontspannends doen.
  • Bedenk dat jij het niet kunt oplossen voor een ander. Houd ook in de gaten hoe je zelf in je vel zit.

Telefonische hulp, mail, chat

  • MIND Korrelatie: hier zitten professionele hulpverleners voor je klaar, elke werkdag van 9.00 tot 18.00 uur. Bel 0900 – 1450 (€ 0,15 per minuut). Ook kun je mailen of chatten.
  • De luisterlijn: hier zitten vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Ze zijn dag en nacht bereikbaar via 0900 – 0767 (€ 0,05 per minuut). Mailen en chatten kan ook.

Meer informatie over burn-out

Meer weten over burn-out

Stel een vraag
Vergroot lettertype
Scroll naar top