single.php
. . . Psychische aandoening Postpartum (postnatale) depressie

Postpartum (postnatale) depressie, wat is het?

Sommige vrouwen ontwikkelen enkele weken of maanden na de bevalling een depressie. We noemen dit een postpartum depressie (ook wel postnatale depressie genoemd). Soms begint het pas als de moeder stopt met borstvoeding geven of als ze weer gaat werken.

Op deze pagina:

Ongeveer 13% krijgt zo’n depressie

Ongeveer 13% van de moeders krijgt na de bevalling een depressie. Dat zijn in Nederland per jaar zo’n 23.000 vrouwen. Zo’n depressie is niet iets om je voor te schamen. Je hoeft je er niet schuldig over te voelen.

Postnataal of postpartum?

Postnatale depressie en postpartum depressie worden als termen vaak door elkaar gebruikt. De term postpartum gaat over de gesteldheid van de moeder, ‘na de bevalling’. Postnataal is meer gericht op de gezondheid van de baby, ‘na de geboorte’. De juiste term is postpartum depressie, omdat we het over de gesteldheid van de moeder hebben. In de volksmond wordt wel vaker ‘postnatale depressie’ gebruikt.

Symptomen depressie na een bevalling (postpartum depressie)

Veel verschijnselen van een postpartum depressie lijken er misschien bij te horen als je nog niet zo lang geleden bevallen bent. In de eerste 10 dagen na de bevalling hebben veel vrouwen kraamtranen en huildagen (ook wel babyblues genoemd). Bezorgdheid over of je het allemaal goed hebt gedaan kan er bij horen. Je hormoonhuishouding speelt een rol: het ontzwangeren kan wel 9 maanden of langere duren. Als jonge ouder ben je vaak moe, ook door slaaptekort.

Maar bij een postpartum depressie worden je klachten zo erg dat het niet meer lukt om je oudertaken te vervullen of te functioneren.

Als je een miskraam hebt gehad, of een abortus, of als je je kindje bent verloren rondom of kort na de geboorte, kun je na de periode van verdriet en rouw een postpartum depressie ontwikkelen.

Dit zijn de symptomen van een postpartum depressie

De symptomen van een postpartum depressie zijn meestal dezelfde klachten als die bij een depressie horen. Het verschil is dat een postpartum depressie te maken heeft met de zwangerschap of de bevalling.

Veel voorkomende depressieklachten zijn:

  • Je voelt je somber en hebt nergens zin in
  • Je voelt je heel erg moe
  • Je bent niet blij met de baby
  • Je bent overbezorgd
  • Je voelt je waardeloos en niet geschikt als ouder
  • Je bent snel geprikkeld en huilt heel veel
  • Je hebt moeite met concentreren en vergeet dingen
  • Je voelt je machteloos, wanhopig en angstig
  • Je slaapt slecht
  • Je eet teveel of juist te weinig

Ook tijdens de zwangerschap kun je depressieklachten of een depressie ontwikkelen.

Herken je de genoemde symptomen? Dan kun je een postpartum (postnatale) depressie hebben. Maak de zelftest depressie op onze website.

Wanneer moet je meteen hulp zoeken?

Neem contact op met je huisarts, verloskundige of kraamhulp wanneer je de volgende klachten hebt:

  • De depressieklachten worden steeds erger.
  • Je raakt in de war en je verliest het contact met de werkelijkheid. Je denkt bijvoorbeeld dat het kind niet van jou is.
  • Je bent bang dat je je kind of jezelf iets aandoet.
  • Je kunt je baby niet goed verzorgen.
  • Je maakt je zorgen over je gezondheid of die van je kind.

Postpartum depressie bij partners

We denken bij een postpartum depressie minder snel aan de partners. Maar ook de partner kan tijdens de zwangerschap of na de bevalling een depressie ontwikkelen.
Uit steeds meer onderzoek komt naar voren dat wereldwijd 5 tot 10% van de partners een depressie krijgt of heeft rondom de geboorte van een kind.

Symptomen depressie na een bevalling bij partners

Vaak hebben partners dezelfde depressieklachten als pasbevallen moeders kunnen hebben.

Veel voorkomende depressieklachten zijn:

  • Je voelt je somber en hebt nergens zin in
  • Je voelt je heel erg moe
  • Je bent niet blij met de baby
  • Je bent overbezorgd
  • Je voelt je waardeloos en niet geschikt als ouder
  • Je bent snel geprikkeld en huilt heel veel
  • Je hebt moeite met concentreren en vergeet dingen
  • Je voelt je machteloos, wanhopig en angstig
  • Je slaapt slecht
  • Je eet teveel of juist te weinig

Herken je de genoemde symptomen? Dan kun je een postpartum depressie hebben. Maak de zelftest depressie op onze website.

Verschil man-vrouw

Bij mannen ziet een depressie er meestal anders uit dan bij vrouwen. Mannen zeggen minder snel dat ze somber of verdrietig zijn. Ze uiten zich vaker gefrustreerd, boos of prikkelbaar. Mannen zijn ook eerder geneigd zich in het werk te storten, meer alcohol te drinken of snel geprikkeld te raken.

Belangrijk: Het kan dat je jezelf of een bekende in de beschrijving van kenmerken herkent. Dit betekent niet meteen dat je kunt spreken van een psychische aandoening. Wat je opvalt kan ook horen bij iemands karaktertrekken, temperament, gewoontes of omstandigheden.

💬 Wil je informatie, advies of ondersteuning?

Of weet je niet goed welke hulp bij je past? De medewerkers van Mentaal Vitaal denken graag met je mee. Je kunt (anoniem) je vraag stellen per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail.

> Bekijk de openingstijden en meer informatie

Behandeling postpartum depressie bij partners

Wat de beste behandeling is, hangt onder andere af van hoe erg de depressie is. Gesprekken met een psycholoog en medicijnen helpen vaak als je heel erg depressief bent. Als je een lichtere depressie hebt, of niet zo lang depressief bent, kan wandelen of sporten al helpen. Of een paar goede gesprekken met een psycholoog of therapeut.

> Meer informatie over behandelingen van depressie

Vragen? Neem contact met ons op!

Heb je vragen over dit onderwerp, voor jezelf of iemand anders? Je kunt Mentaal Vitaal bellen, chatten of mailen voor informatie, advies en ondersteuning. Neem contact op.

Oorzaken postpartum depressie

Hoe depressie na een bevalling precies ontstaat weten we niet. Wel weten we welke factoren vaak een rol spelen:

Biologische factoren

  • Voor een deel is een postpartum depressie erfelijk. Vrouwen bij wie depressie in de familie voorkomt, lopen een groter risico.
  • Lichamelijke en emotionele (over)vermoeidheid kunnen het ontstaan van een depressie in de hand werken.
  • Andere lichamelijke factoren zijn: veranderingen in je hormoonbalans, een verstoorde schildklierwerking en verstoring van je vitaminen-mineralenbalans (met name tekorten aan de vitamines B6 en B12, zink en ijzer).

Sociale factoren

  • Je hebt meer kans op een depressie als je een heftige gebeurtenis meemaakt, zoals ziekte of verlies van je kindje. Maar ook de bevalling en de geboorte van een kind zijn levensgebeurtenissen.
  • De kans op depressie wordt nog groter als meerdere heftige gebeurtenissen in dezelfde tijd gebeuren. Denk aan een verhuizing, of het overlijden van iemand waar je van houdt.
  • Relatieproblemen, of een partner die je weinig steun geeft tijdens de zwangerschap, de bevalling en de kraamdagen vergroten de kans op depressie.
  • Soms heeft een depressie te maken met onverwerkte ervaringen uit het verleden.

Psychische factoren

  • Ook persoonlijke eigenschappen tellen mee. Als je hoge verwachtingen hebt van het moederschap en veel van jezelf verwacht, ben je gevoeliger voor een postpartum depressie. Zo’n hoge verwachting is bijvoorbeeld dat je denkt dat de zorg voor je kind vanzelf gaat. Dat je je “natuurlijke moedergevoelens” maar hoeft te volgen. De werkelijkheid kan erg tegenvallen. Bijvoorbeeld als je kind veel huilt of vaak ziek is. Daar kun je niets aan doen en toch heb je het idee dat het door jou komt. Het past allemaal niet in het verwachte sprookje in je hoofd.
  • Een moeilijk verlopende zwangerschap kan de depressie uitlokken. Net als een medische ingreep tijdens de bevalling. Of het moeten achterlaten van je kindje in het ziekenhuis.
  • Onderzoek laat ook nog zien dat vrouwen die slecht nee kunnen zeggen en moeilijk over hun gevoelens praten, een grotere kans hebben op een postpartum depressie.

De perfecte moeder

Vrouwen vinden vaak dat ze perfecte, lieve en gelukkige moeders moeten zijn. Moeder zijn is “het mooiste dat er is”. Een baby “moet de moeder wel gelukkig maken”. Dat is natuurlijk niet altijd zo. Daar komt bij dat veel vrouwen niet alleen moeder zijn, maar ook voor het huishouden en het gezin zorgen, een goede partner willen zijn en vaak een baan hebben. Als dat niet zonder problemen gaat, hebben ze het gevoel tekort te schieten of overbelast te raken.

Wat kun je zelf doen bij een postnatale depressie?

De eerste stap is toegeven en accepteren dat er iets aan de hand is. Neem je gevoelens, klachten en symptomen serieus. Accepteer dat je je op dit moment niet voelt zoals je zou willen.

Praten lucht op

Het is belangrijk je gevoelens en zorgen met anderen te delen. Dat lucht niet alleen op, je begrijpt je klachten beter en begrijpt hoe serieus ze zijn. De kans is groot dat je ontdekt dat je niet de enige bent met dit probleem.

…maar met wie?

Het is belangrijk dat je met iemand praat bij wie je je op je gemak voelt. Iemand die jou goed kent en die om je geeft. Dat kan je zus, broer, vader of moeder zijn. Maar ook een vriendin, buurvrouw of een collega. Soms zijn problemen gemakkelijker te bespreken met iemand die je minder goed kent. Denk aan een sportmaatje of een bedrijfsarts. Een (anoniem) gesprek met één van de medewerkers van Mentaal Vitaal is ook een optie. Je kunt ons bellen, chatten of mailen. Neem contact op.

Schrijf het van je af

Als je praten lastig vindt, kan het je helpen om je problemen op te schrijven. Voor jezelf, in een dagboek, of aan iemand, in een brief.

Gebruik een app

Loss is een gratis app voor als je je kindje verloren bent tijdens de zwangerschap, rond de geboorte of kort daarna.

> Meer informatie over de app 

Lees en leer zoveel mogelijk over een postpartum depressie

Je depressie begrijpen helpt je bij je bij het beter worden. Hier vind je websites waarop je meer kunt lezen.

GGZ-instellingen door het hele land organiseren cursussen voor moeders met depressieklachten of een postpartum depressie. Ook verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg en jeugdgezondheidszorg helpen je op weg.

Zoek hulp

Gaan de klachten niet over of worden ze erger? Aarzel dan niet langer en neem contact op met een hulpverlener, zoals je huisarts of een jeugdarts bij het consultatiebureau. Hoe eerder je herstelt, hoe beter. Een postpartum depressie is goed te behandelen.

En verder:

  • Sta jezelf fouten toe. Wees niet te streng voor jezelf. Vallen en opstaan hoort er vaak bij.
  • Laat je partner ook zorgen. Zo belast je jezelf minder en werk je samen aan de band met elkaar.
  • Neem tijd en rust voor jezelf, met en zonder je kind.

Behandeling van een postpartum depressie

Hoe lang een postpartum depressie duurt kan verschillen. Als je geen behandeling krijgt, duurt de depressie gemiddeld vier tot zes maanden. Soms duurt het jaren. Gelukkig hoeft dat niet, want de depressie is meestal goed te behandelen.

Gesprekken met psycholoog

Tijdens gesprekken met een psycholoog leer je hoe je negatieve gedachten en gedrag om kunt zetten in positieve gedachten en gedrag. Ook leer je bepaalde situaties anders aan te pakken.
Gesprekken met een psycholoog helpen meestal goed. Veel mensen gaan zich beter voelen. Zij krijgen een betere band met hun kind en hun partner.

> Meer informatie over de behandeling bij een psycholoog kun je vinden op de website Thuisarts

Gesprekken kunnen ook plaatsvinden met de praktijkondersteuner in je huisartsenpraktijk die gespecialiseerd is in psychische klachten (POH-GGZ).

Medicijnen

Bij een ernstige depressie kan de arts antidepressiva voorschrijven. Bij meer dan de helft van de vrouwen vermindert de depressie. Dit effect merk je zo’n vier tot zes weken nadat je bent gestart met slikken van de medicijnen. Je omgeving ziet het vaak al eerder. Voor een goed resultaat is het belangrijk dat je de medicijnen zeker vier tot zes maanden gebruikt.

Overleg met je arts
Antidepressiva hebben verschillende bijwerkingen. Bijvoorbeeld sufheid, slaperigheid en een droge mond. Overleg daarom met je arts welk middel het beste bij je past. Hij of zij weet ook of je de medicijnen kunt combineren met borstvoeding. Dat is bij elk medicijn weer anders. Bijwerkingen verdwijnen of worden na een tijdje minder heftig.

Zomaar stoppen met antidepressiva mag niet. Je kunt last krijgen van vervelende klachten (ontwenningsverschijnselen). Daarom is het belangrijk dit te bespreken met je arts.

Slaapmiddelen

Soms schrijft je arts tijdelijk kalmerings- of slaapmiddelen voor. Deze middelen werken wel direct. Ze helpen tegen slapeloosheid, angst, spanning en onrust. Je mag ze niet te lang slikken, meestal een paar weken. De arts weet welke medicijnen geen effect hebben op de borstvoeding. Je mag met slaapmiddelen nooit op eigen houtje beginnen of stoppen.

Zelfhulpgroep

Praten met andere vrouwen die een postpartum depressie hebben doorgemaakt kan ook helpen. Dit kan bijvoorbeeld in een zelfhulpgroep.

Extra vitaminen en mineralen

Als de oorzaak van de depressie of depressieve klachten lichamelijk is, kan je (huis)arts vitaminen of mineralen voorschrijven.

> Lees op onze website algemene informatie over behandeling bij de depressie

Herhaling voorkomen

Zo’n 60% van de vrouwen die een postpartum depressie hebben meegemaakt, krijgen bij een volgende zwangerschap opnieuw last van de klachten.
Deze tips voor tijdens de zwangerschap en na de bevallingen helpen je om de kans te verkleinen:

  • Zorg voor goede en gevariëerde voeding (veel kalk en vitamine B6).
  • Neem veel rust en spreek duidelijke kraambezoektijden af
  • Stel ingrijpende veranderingen uit, zoals het beginnen van een nieuwe studie of verhuizen.

Hoe kan je iemand helpen met een postnatale depressie?

Sommige mensen denken dat de depressieklachten betekenen dat ze het kind niet willen. Ze beseffen niet dat de negatieve gedachten en gevoelens bij de postpartum depressie horen. En dat deze verdwijnen zodra de depressie voorbij is.

Wat kun je doen om te helpen?

  • Praat met de sombere persoon. Bespreek negatieve gevoelens en gedachten, zonder dat die persoon zich daar schuldig over voelt.
  • Geef geen adviezen of tips. Probeer de depressieve gevoelens niet weg te praten. Begrip, inleven in de situatie en serieus luisteren zijn het belangrijkst.
  • Overleg wat je over kunt nemen. Vraag wat je voor die persoon kunt doen, bijvoorbeeld in het huishouden, of met de andere kinderen. Zo krijgt diegene ook tijd voor zichzelf.
  • Neem buien en uitvallen niet te persoonlijk. Bedenk dat deze bij een postpartum depressie kunnen horen en dat de moeder (of partner) zich bij jou durft te uiten en veilig voelt.
  • Ontkent die persoon het probleem? Overleg met de huisarts als je je zorgen maakt.
  • Zoek zelf steun als het je teveel wordt.

Vragen? Neem contact met ons op!

Heb je vragen over dit onderwerp, voor jezelf of iemand anders? Je kunt ons bellen, chatten of mailen voor informatie, advies en ondersteuning. Neem contact op.

Tips voor partners, familie en vrienden

Als je partner of iemand anders in je omgeving een postnatale depressie heeft, is dat ook moeilijk voor jou. Veel partners, familieleden of vrienden maken zich zorgen en voelen zich verdrietig. Het is zwaar om te leven met iemand die depressief is. Je relatie komt onder druk te staan en je kan je heel alleen voelen. Zorg daarom goed voor jezelf en volg deze adviezen:

  • Lees zoveel mogelijk over postpartum depressie. Een goed begin vind je onder Meer informatie. Bekijk websites, of download brochures.
  • Houd contact met je depressieve partner, vriendin of familielid. Met iets simpels, zoals een wandelingetje of praatje, voorkom je al dat iemand zich isoleert of eenzaam voelt.
  • Houd ook contact met anderen. Lucht af en toe je hart.
  • Geef je grenzen aan. Helpen betekent niet dat je alle taken overneemt. Geef duidelijk aan tot waar je kunt gaan.
  • Blijf je eigen dingen doen. Zorg dat je ook plezier hebt en ontspant. Die lucht heb je nodig: zo voorkom je dat je zelf overbelast raakt.

Overleg met de behandelaar

Als partner, vriend(in) of familie kan je meehelpen in de behandeling van iemand met een postpartum depressie. Informeer ernaar bij de behandelaar. Kijk ook of er bijeenkomsten of cursussen zijn voor familieleden.

Ervaringsverhalen

Hieronder vind je enkele verhalen van anderen die ook met postpartum depressie te maken hebben gehad. 

Podcast

In de podcastserie ‘Zwarte Muisjes’ luister je naar (aanstaande) moeders die psychische problemen hebben (gehad) rond de zwangerschap en hoe ze hiermee omgaan. Ook komen de partners en deskundigen aan het woord.

Documentaire
In de documentaire de Roze Wolk vertellen vier moeders op een openhartige en intieme manier over hun ervaringen met hun postpartum depressie.

Interview
Een interview met Karin den Oudsten. Zij vertelt over de depressieklachten die zij kreeg na haar bevalling. En waarom het zo belangrijk is om deze bespreekbaar te maken.

Meer informatie

Meer lezen over postnatale depressie? Deze organisaties helpen je verder. Direct contact opnemen met een professionele hulpverlener bij jou in de buurt kan ook.

Depressie Vereniging
De Depressie Vereniging is er voor patiënten en hun naasten. Op verschillende manieren bieden zij hulp en ondersteuning. Zo kan je bijvoorbeeld bellen met de Depressielijn. Er zitten hier ervaringsdeskundigen die graag met je meedenken.

MIND Blue
MIND Blue is ontstaan uit een samenwerking tussen de Depressie Vereniging en MIND. Je kunt hier meer informatie, tips en ervaringsverhalen vinden.

Labyrint-In Perspectief
Landelijke zelfhulporganisaties van en voor familieleden en vrienden van mensen met psychische en psychiatrische problemen. Telefonische hulplijn: 0900 – 2546674 (€ 0,20 per minuut).

💬 Heb je een vraag over dit onderwerp? Voor jezelf of voor een ander?

Of wil je meer weten over de informatie op deze website? Je kunt (anoniem) je vraag stellen per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail.

> Bekijk de openingstijden en meer informatie

ResponsiveVoice-NonCommercial licensed under creativecommons.org
Stel een vraag

Scroll naar top