single.php
. . . Psychische aandoening Borderline persoonlijkheidsstoornis

Borderline persoonlijkheidsstoornis

Als je een borderline persoonlijkheidsstoornis hebt, heb je last van sterke wisselingen in je stemming, gedachten en gedrag. Dit maakt gewoon naar school gaan, of naar het werk, vaak moeilijk. Ook voor de omgeving kan het lastig zijn. Hieronder lees je meer over borderline en wat je zelf of als naaste kunt doen als je te maken hebt met een borderline persoonlijkheidsstoornis. 

Hoeveel mensen hebben borderline?

We weten niet hoeveel mensen in Nederland precies borderline hebben. We denken ongeveer 100.000. Het kunnen er ook meer zijn, omdat mensen vaak alleen worden behandeld voor bepaalde symptomen van een stoornis. Denk hierbij aan depressie, of angsten.

Symptomen borderline

Of iemand borderline heeft, is moeilijk vast te stellen. Er zijn veel symptomen. Hoe erg je er last van hebt, verschilt ook nog eens per persoon. Maar deze vuistregel kun je hanteren: als je minimaal vijf van deze symptomen bij jezelf of een ander herkent, kan er sprake zijn van borderline.

  • Je bent impulsief. Je begint niet gewoon ergens aan maar stort je in nieuwe relaties, projecten of verandert plotseling van baan.
  • Je vindt het moeilijk je te beheersen. Dat kan leiden tot geldverspilling, wisselende seksuele contacten, misbruik van alcohol en drugs, roekeloos rijden en vreetbuien.
  • Je bent heel bang om in de steek gelaten te worden. Je hebt verlatingsangst. Met als gevolg dat je krampachtig probeert te voorkomen dat je verlaten wordt, alleen al doordat je denkt dat dit gebeurt.
  • Je hebt intense relaties met anderen, maar deze zijn vaak niet stabiel. Je denkt zwart-wit: of iemand is geweldig, of hij is waardeloos. Deze mening kan in een korte tijd helemaal omslaan. 
  • Je hebt steeds een ander zelfbeeld. Dit wisselt sterk.
  • Op gebeurtenissen reageer je met sterk wisselende stemmingen of buien. Daardoor word je heel somber, prikkelbaar of angstig. Dit duurt meestal een paar uur, en bijna nooit langer dan een paar dagen.
  • Je hebt een blijvend gevoel van leegte.
  • Je kunt intens boos worden, terwijl dat niet past in de situatie en niets oplost. Soms kun je je boosheid ook helemaal niet beheersen. Dat leidt tot driftbuien, blijvende woede, of vechtpartijen.
  • Als je gespannen raakt, kun je last krijgen van paranoia of achtervolgingswaan. Je denkt achtervolgd of bedreigd te worden. Dit symptoom is tijdelijk en gaat ook weer voorbij.
  • Je dissocieert. Dat betekent dat je je psychisch afscheidt van wat er met jou of om jou heen gebeurt. Je krijgt het gevoel er niet meer bij te zijn. Soms weet je dan ook niet meer precies wat er gebeurd is.
  • Misschien heb je een poging gedaan tot zelfdoding, daarmee gedreigd, of jezelf verwond.

Belangrijk: Het kan dat je jezelf of een bekende in de beschrijving van kenmerken herkent. Dit betekent niet meteen dat je kunt spreken van een psychische aandoening. Wat je opvalt kan ook horen bij iemands karaktertrekken, temperament, gewoontes of omstandigheden.

💬 Wil je informatie, advies of ondersteuning?

Of weet je niet goed welke hulp bij je past? De medewerkers van Mentaal Vitaal denken graag met je mee. Je kunt (anoniem) je vraag stellen per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail.

> Bekijk de openingstijden en meer informatie

Oorzaken borderline

Biologische factoren en omgevingsfactoren dragen bij aan de ontwikkeling van een borderline persoonlijkheidsstoornis. Vaak is het een combinatie van factoren die ervoor zorgt dat iemand deze persoonlijkheidsstoornis ontwikkelt.

Biologische factoren

Zo kunnen aanleg en erfelijkheid meespelen bij het ontstaan van borderline. Mensen met borderline zijn namelijk van zichzelf impulsief en emotioneel instabiel. Dit heeft te maken met processen in de hersenen en met hormonen.

Omgevingsfactoren

Vervelende ervaringen of gevoelens die je hebt meegemaakt spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van borderline. Voorbeelden hiervan zijn lichamelijke mishandeling, seksueel misbruik, emotioneel misbruik, gepest zijn, verlies van personen die belangrijk voor je zijn of als je bent opgegroeid met ouders met psychische problemen.

Wat kun je zelf doen bij borderline?

Zorg om te beginnen dat je genoeg weet over borderline. Lees en leer zoveel mogelijk. Inzicht is goed voor jezelf en helpt je bij het uitleggen aan anderen. Want je kunt borderline zelf aanpakken, maar praten met vrienden, familie en hulpverleners kan daarbij erg goed helpen.

Zorg goed voor jezelf

Het is belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt. Probeer genoeg te slapen, verminder je stress en zorg voor een goede dagstructuur.

Bespreek borderline met de mensen die belangrijk voor je zijn

Als je borderline hebt, kom je vaak in conflicten terecht. Juist met mensen die belangrijk voor je zijn. Daarom is het belangrijk dat je er met je familie en je vrienden over praat. Bespreek welke problemen de stoornis met zich meebrengt en hoe je op moeilijke momenten het beste op elkaar kunt reageren. Zorg daarom ook dat deze mensen er genoeg over weten.

Bespreek borderline met je behandelaar

Een behandelaar en een behandeling waar je je prettig bij voelt, kunnen bijdragen aan het verminderen van je klachten. Het kan gebeuren dat de behandelaar een andere therapie voorschrijft dan jij zou willen. Overleg wat je fijn vindt.

Punten om te bespreken

  • Opvang. Bespreek met de behandelaar en de mensen uit je omgeving bij wie je terecht kunt als je hulp nodig hebt – ook in het weekend, ’s avonds en ’s nachts.
  • Omgang. Bespreek met de behandelaar, je familie en je vrienden hoe je samen omgaat met borderline.
  • School en werk. Welke taken kun je aan? Bekijk samen wat haalbaar is. Neem nooit te veel hooi op je vork.

Telefonische hulp, mail, chat en lotgenotencontact

  • Mentaal Vitaal Infolijn: stel (anoniem) je vraag per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail. De deskundige medewerkers van onze infolijn zitten voor je klaar op werkdagen van 09.00 tot 17.00. We kunnen je ook (gratis) terugbellen. Neem contact met ons op.
  • Mind Korrelatie: hier zitten professionele hulpverleners voor je klaar, elke werkdag van 9.00 tot 18.00 uur. Bel 0900 – 1450 (€ 0,15 per minuut). Ook kun je mailen of chatten.
  • De Luisterlijn: hier zitten vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Ze zijn dag en nacht bereikbaar via 088 0767 000. Mailen en chatten kan ook.
  • Stichting Borderline: organiseert lotgenotencontact en geeft advies.
  • MIND Naasten Centraal: landelijke en regionale zelfhulporganisatie voor naasten van mensen met psychische en psychiatrische problemen.
  • Stichting Zelfbeschadiging: informatie en advies, lotgenotencontact, info voor naasten en telefonische hulplijn.
  • Sameninmijnschoenen.nl: informatie over wat zelfbeschadiging is, hoe je het gesprek kunt aangaan, welke hulp beschikbaar is en wat je zelf kunt doen.
  • Proud2BMe: tips over hoe je kunt stoppen met zelfbeschadiging. Ook in dit artikel van Stichting Zelfbeschadiging vind je tips.
  • De website van 113: nog meer links en over zelfbeschadiging.

Behandeling borderline: symptomen verminderen

We dachten lang dat borderline onbehandelbaar was. Maar als je leert omgaan met de stoornis, kunnen je symptomen sterk verminderen. Ook kan het zijn dat je volledig van een persoonlijkheidsstoornis kunt herstellen.

Er zijn behandelingen met verschillende doelen:

  • Het leren omgaan met borderline door gedachten bij jezelf te ontdekken en het weer in evenwicht leren brengen van de situatie. Lees hier meer over bij psychologische behandelingen.
  • Het verminderen van sommige symptomen, bijvoorbeeld door sociale vaardigheidstraining.
  • Het verbeteren van processen in je hersenen met medicijnen. Bijvoorbeeld medicijnen die de impulsiviteit verminderen. Of die meer evenwicht in je gevoelsleven brengen door depressieve en angstige gevoelens te verminderen. Lees hier meer over bij medicijnen.

Psychologische behandelingen

Een aantal psychologische behandelingen lijkt nu te werken. Deze zijn onder te verdelen in een aantal vormen:

  • Dialectische gedragstherapie. In deze therapie werk je aan een andere manier van denken. Je leert om je gedrag en gedachtes te veranderen als ze je leven moeilijker maken. Ook leer je om te gaan met problemen en heftige emoties.
  • Mentalization Based Treatment (MBT). In deze therapie leer je je eigen gedrag en dat van anderen te begrijpen. Je kijkt naar verklaringen vanuit gevoelens en gedachtes die erachter liggen.
  • Schematherapie. Als je vastzit in dezelfde patronen of steeds dezelfde fouten maakt, kan schematherapie uitkomst bieden. Schema’s zijn patronen of manieren van denken die in de weg zitten. Door je eigen schema’s helder te krijgen, krijg je meer inzicht in jezelf en kun je je gevoelens en gedachtes. Het verklaart waarom je bepaald gedrag laat zien, en hoe je dit kan veranderen.
  • Transference-Focused Psychotherapy (TFP): Dit is een langdurige en intensieve therapie. Je leert jouw intense emoties te beleven en te uiten.

Medicijnen

Er is geen speciaal geneesmiddel tegen borderline. Vaak krijg je medicijnen voor andere stoornissen. Die werken tegen sommige symptomen van borderline. Denk aan antipsychotica en antidepressiva. De medicijnen zijn wel altijd deel van een bredere behandeling, zoals psychotherapie.

Borderline en de omgeving

Mensen met borderline vragen veel van hun omgeving. Het ene moment wil iemand aandacht en contact, het volgende moment juist totaal niet. De kans dat ze in een sociaal isolement terechtkomen, is dan ook vrij groot. Door de emotionele uitbarstingen en het impulsieve gedrag staan relaties constant onder spanning. Deze adviezen helpen je op weg.

  • Lees en leer zoveel mogelijk over borderline en de gevolgen.
  • Vat emotionele uitspraken niet al te persoonlijk op. Onthoud dat iemand met borderline een psychische stoornis heeft, waarvoor behandeling nodig is.
  • Geef je grenzen aan. Maak duidelijke afspraken met de persoon met borderline over het contact. Bijvoorbeeld over hoe vaak je iemand wil zien.
  • Toon waardering voor de dingen die goed gaan. Dit valt niet mee, maar probeer negatief gedrag los te zien van de persoon.
  • Stel niet te hoge eisen. Leg niet te veel druk op de schouders van iemand met borderline. Maar neem de verantwoordelijkheid ook niet helemaal over.

Zorg goed voor jezelf

Omgaan met iemand met borderline kan heel moeilijk en intensief zijn, maar de stoornis van een naaste mag niet jouw leven bepalen. Blijf daarom dingen doen die plezier en ontspanning geven. Dit voorkomt dat je zelf overbelast raakt. Houd ook contact met anderen. Af en toe je hart luchten bij iemand in de omgeving kan namelijk enorm opluchten.

Meer informatie over borderline

Onderstaande organisaties kunnen je meer vertellen over borderline. Direct contact opnemen met professionele hulp bij jou in de buurt kan natuurlijk ook.

  • Stichting Borderline: voor informatie, advies en contact met lotgenoten. Ook voor naastbetrokkenen.
  • MIND Naasten Centraal: landelijke zelfhulporganisatie van en voor familieleden en vrienden van mensen met psychische en psychiatrische problemen. Telefonische hulplijn: 0900 – 2546674 (€ 0,20 per minuut).
  • Stichting Zelfbeschadiging: Landelijke organisatie voor mensen die zichzelf beschadigen: advies, hulp en contact met lotgenoten.

💬 Heb je een vraag over dit onderwerp? Voor jezelf of voor een ander?

Of wil je meer weten over de informatie op deze website? Je kunt (anoniem) je vraag stellen per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail.

> Bekijk de openingstijden en meer informatie

ResponsiveVoice-NonCommercial licensed under creativecommons.org
Stel een vraag

Scroll naar top