Meer lezen overManisch depressieve stoornis
CloseSluiten

Tip var de dag

Geluk

Neem de verantwoordelijkheid voor je leven, laat je geluk niet afhangen van drugs of medicijnen.

Wat is een manisch depressieve stoornis?

Mensen met een manisch depressieve stoornis hebben last van stemmingswisselingen. Het ene moment zijn ze uitgelaten (manie) en vrolijk en hebben ze het gevoel alles aan te kunnen. Het andere moment zijn ze neerslachtig en somber (depressief). Tussen de twee periodes in is de stemming vaak normaal. De wisselende stemmingen zijn een flinke belemmering in het dagelijkse leven. De stoornis ontstaat vaak tussen het 15e en 25e levensjaar.

Manisch depressief is een bipolaire stoornis

Een manisch depressieve stoornis noemen we ook wel een bipolaire stoornis. Vanwege de afwisseling in uitersten of polen. Sommige mensen hebben meer last van depressies, anderen meer van manieën. De variatie in klachten is groot. Na verloop van tijd is er meestal een duidelijk herkenbaar patroon te ontdekken.

Blijvende stoornis

Een manisch depressieve stoornis gaat niet over. Medicijnen en therapie verminderen de klachten,of voorkomen extreme stemmingswisselingen. Zo’n periode duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden. Manieën duren meestal korter dan depressies. Er bestaan echter grote verschillen tussen personen. Waarschijnlijk voelen de meeste mensen zich de helft van het jaar normaal.

Hoe vaak komt het voor?

Van alle volwassen Nederlanders tot 65 jaar heeft 1-2% ooit in zijn leven de verschijnselen van een manisch depressieve stoornis gehad. Mannen en vrouwen hebben even vaak last van een manisch depressieve stoornis.

Hoe herken ik een manisch depressieve stoornis?

Lees meer over de symptomen van een manisch depressieve stoornis. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Manisch depressieve stoornis

Overzicht

Wat is een manisch depressieve stoornis?

Mensen met een manisch depressieve stoornis hebben last van stemmingswisselingen. Het ene moment zijn ze uitgelaten (manie) en vrolijk en hebben ze het gevoel alles aan te kunnen. Het andere moment zijn ze neerslachtig en somber (depressief). Tussen de twee periodes in is de stemming vaak normaal. De wisselende stemmingen zijn een flinke belemmering in het dagelijkse leven. De stoornis ontstaat vaak tussen het 15e en 25e levensjaar.

Manisch depressief is een bipolaire stoornis

Een manisch depressieve stoornis noemen we ook wel een bipolaire stoornis. Vanwege de afwisseling in uitersten of polen. Sommige mensen hebben meer last van depressies, anderen meer van manieën. De variatie in klachten is groot. Na verloop van tijd is er meestal een duidelijk herkenbaar patroon te ontdekken.

Blijvende stoornis

Een manisch depressieve stoornis gaat niet over. Medicijnen en therapie verminderen de klachten,of voorkomen extreme stemmingswisselingen. Zo’n periode duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden. Manieën duren meestal korter dan depressies. Er bestaan echter grote verschillen tussen personen. Waarschijnlijk voelen de meeste mensen zich de helft van het jaar normaal.

Hoe vaak komt het voor?

Van alle volwassen Nederlanders tot 65 jaar heeft 1-2% ooit in zijn leven de verschijnselen van een manisch depressieve stoornis gehad. Mannen en vrouwen hebben even vaak last van een manisch depressieve stoornis.

Hoe herken ik een manisch depressieve stoornis?

Lees meer over de symptomen van een manisch depressieve stoornis. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Symptom

Symptomen manisch depressieve stoornis

Een manisch depressieve stoornis kent verschillende symptomen. Sommige symptomen komen vooral voor in een manie. Dit is de periode dat iemand heel uitgelaten en opgewonden is. Andere symptomen komen vooral voor tijdens een depressie. Dan zijn mensen juist heel somber en neerslachtig.

Manie en hypomanie

Er is een verschil tussen manie en hypomanie. Mensen in een manie kunnen last hebben van psychotische verschijnselen, zoals wanen en hallucinaties. Soms ontstaan er ook sociale en relationele problemen. Een hypomanie is een lichte vorm van een manie. Hypomanie is soms moeilijk te onderscheiden van normale opwinding en opgewektheid.

Symptomen bij manie en hypomanie

  • extreem uitgelaten stemming
  • overdreven vrolijk zijn
  • prikkelbaar, snel boos zijn
  • opgewonden, geagiteerd zijn
  • ruzies maken
  • minder behoefte aan slaap, 's nachts klaarwakker zijn
  •  veel praten, bellen of e-mailen
  • gedachten die alle kanten opschieten
  • niet stil kunnen zitten
  • veel doen, niet kunnen stoppen
  • het gevoel hebben alles aan te kunnen
  • meer zin in seks hebben, tot seksueel ongeremd zijn
  • impulsief dingen doen zonder rekening te houden met nadelige gevolgen, bijvoorbeeld te hard rijden of te veel geld uitgeven

Symptomen bij depressie

  • sombere of geïrriteerde stemming
  • lusteloos zijn, nergens zin in hebben
  • minder belangstelling voor werk of hobby's
  • moe of uitgeput zijn
  • geen emoties voelen
  • geen contact met anderen willen
  • weinig of geen gevoel van eigenwaarde
  • niets te zeggen hebben
  • denken aan de dood, gedachten over zelfdoding
  • slecht slapen of juist veel slapen, vroeg wakker worden
  • minder of juist meer gaan eten
  • minder behoefte aan seks
  • afspraken afzeggen

Manisch depressieve stoornis moeilijk te herkennen

Een manisch depressieve stoornis is lastig te herkennen. Zowel voor de persoon zelf, als voor een arts. Tijdens een manie voelen mensen zich meestal namelijk prima. Ze denken dat ze niet ziek zijn. De symptomen zijn soms zo mild dat de persoon zelf of naasten niet in de gaten hebben dat er iets is.

Hoe ontstaat een manisch depressieve stoornis?

Lees meer over de oorzaken van een manisch depressieve stoornis. Als je direct contact wilt met een professionele hulpverlener ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Oorzaken

Oorzaken manisch depressieve stoornis

Er is weinig bekend over de oorzaken van een manisch depressieve stoornis. Er is wel een aantal factoren die de kans op de stoornis verhogen. We onderscheiden biologische, psychische en sociale factoren.

Biologische factoren

Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van een manisch depressieve stoornis. Het is niet duidelijk hoe dit precies werkt. Het is wel duidelijk dat de stoornis in bepaalde families vaker voorkomt. Zo komt de stoornis vaker voor als 1 van de ouders een manisch depressieve stoornis heeft. En als je eeneiige tweelingbroer of -zus de stoornis heeft, heb je zelf 50 tot 70% kans het ook te krijgen.

Psychische factoren

Traumatische jeugdervaringen (waaronder mishandeling en verwaarlozing) maken de kans op een manisch depressieve stoornis groter.

Sociale factoren

Alleenstaanden hebben vaker een manisch depressieve stoornis. Ook komt de stoornis vaker voor bij mensen die in de stad wonen. Er is geen verband met opleiding of sociale klasse.

Drugs, medicijnen en lichamelijke ziektes

Het is niet bekend of drugs, medicijnen en lichamelijke ziektes een rol spelen bij het ontstaan van een manisch depressieve stoornis.

Ik heb een manisch depressieve stoornis

Lees wat je zelf kunt doen als je een manisch depressieve stoornis hebt. Wil je liever contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Diagnose

Wat kun je zelf doen?

Een belangrijke eerste stap is accepteren dat je een probleem hebt. Luister goed naar je lichaam.

Kennis opdoen en praten

Verzamel informatie over je manisch depressieve stoornis. Zorg er ook voor dat mensen die belangrijk voor je zijn genoeg weten over de stoornis. Zo praat je makkelijker met elkaar over de stoornis. Veel mensen schrikken van iemand met een stoornis en reageren afwijzend. Bepaal zelf tegen wie je wat vertelt. Vertel oppervlakkige kennissen een beperkte versie en reserveer het complete verhaal voor mensen die dichtbij staan.

Omgang bespreken

Zoek samen met je behandelaar, familie en vrienden uit wat er voorafgaat aan een manische of depressieve periode. Schrijf de voortekenen op. Stel eventueel een noodplan op. Zet daar in wat er moet gebeuren als je in een manische of depressieve periode zit en je je eigen situatie niet goed meer kunt inschatten. Zoek met je behandelaar, familie en vrienden uit hoe om te gaan met de stoornis. De verschijnselen kunnen immers terugkeren.

Hulp vragen

Beschouw vrienden, familie en hulpverleners als bondgenoten. Spreek af bij wie je terecht kunt voor hulp, ook 's avonds en in het weekend. Overweeg contact met lotgenoten via bijvoorbeeld de Vereniging Manisch Depressieven en Betrokkenen. Bij mensen met dezelfde ervaring vind je steun, (h)erkenning en advies.

Telefonische hulpdiensten

Als je (anoniem) wilt praten over je problemen kun je altijd contact opnemen met een telefonische hulpdienst.
  • Korrelatie: voor informatie, hulp en advies van professionele hulpverleners. Tel: 0900-1450. (werkdagen van 9.00  - 18.00 uur, € 0,15 p/min.).
  • Sensoor: deze telefonische hulpdienst is dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 (€ 0,05 p/min.).

Behandeling manisch depressieve stoornis

Overleg altijd met je behandelaar welke behandeling bij jou past. Lees meer over de behandeling van manisch depressieve stoornis. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Behandeling

Behandeling manisch depressieve stoornis

De behandeling van een manisch depressieve stoornis bestaat uit medicatie, voorlichting of therapie. Behandeling geneest de stoornis niet. Het vermindert vooral de symptomen.

Medicijnen

Welke medicijnen iemand het best kan gebruiken, hangt af van de (overige) klachten. Als iemand in een manie of depressie zit, is het belangrijk de verschijnselen zo snel mogelijk te verminderen. Dit kan door medicijnen en voldoende rust en structuur in te bouwen. De meeste mensen met een manisch depressieve stoornis gebruiken voor langere tijd medicijnen. Zo blijft hun stemming stabiel en voorkomen ze een nieuwe depressie of manie.

Psychologische en andere behandelingen

Het is van belang dat mensen met een manisch depressieve stoornis kennis krijgen over hun stoornis. Bijvoorbeeld over de symptomen en hoe ze deze bij zichzelf leren herkennen. Hulp en steun van anderen zijn belangrijk. Psycho-educatie en psychologische behandeling spelen hier op in.

Psycho-educatie of voorlichting

Psycho-educatie geeft mensen kennis over de manisch depressieve stoornis. Dit helpt bij het leren omgaan met de gevolgen. Mensen leren de voortekenen van een manische of depressieve periode herkennen. Deze voortekenen kunnen zich 1 tot 4 weken van tevoren voordoen. Zo kunnen zij zich beter voorbereiden op zo’n periode. Psycho-educatie is ook nuttig voor familie en betrokkenen.

Psychologische behandelingen

Er zijn drie vormen van psychologische behandelingen die een terugval kunnen voorkomen of beperken.
  • Cognitieve therapie: leert mensen dat stemming, gedachten en gedrag onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De nadruk ligt op het tijdig herkennen van een beginnende manie of depressie.
  • Combinatie van interpersoonlijke therapie en zogenoemde sociale-ritmetherapie: hier worden verbanden gelegd tussen levensgebeurtenissen en stemmingswisselingen. In de sociale-ritmetherapie wordt een vast dag- en nachtritme en een vast patroon van sociale activiteiten aangeleerd.
  • Gezinsgerichte therapie: verbetert onder andere de communicatie en de sociale vaardigheden van een gezin. Op deze manier wordt de kans op terugval verkleind.

Omgaan met een manische depressieve stoornis

Ken je iemand met een manisch depressieve stoornis? Lees adviezen over hoe de omgeving om kan gaan met de stoornis. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Je Omgeving

De omgeving

Mensen met manisch depressieve stoornis blijven vaak hun leven lang kwetsbaar. Dit beïnvloedt niet alleen hun eigen leven, maar ook dat van direct betrokkenen. Zij maken tijdens een manische of depressieve periode iemand mee die anders is dan normaal. Iemand die bijvoorbeeld sneller ruzie maakt, onverantwoord veel geld uitgeeft of denkt aan zelfdoding.

Adviezen voor de omgeving

  • Kennis en voorlichting
    Vergroot je kennis over de manisch depressieve stoornis en de mogelijke gevolgen. Gebruik je energie om actief aan de slag te gaan en leer omgaan met de situatie. Bijvoorbeeld door samen een cursus over de manisch depressieve stoornis te volgen.
  • Grenzen aangeven
    Het feit dat je de stoornis erkent, betekent niet dat je alles hoeft te accepteren. Bespreek waar je grenzen liggen. Betrek vervelende gebeurtenissen niet direct op jezelf. Onthoud dat de stemmingswisselingen en het bijbehorende gedrag meestal voortkomen uit de stoornis.
  • Balans afstand nabijheid
    Vraag waar je iemand wel en niet bij kunt helpen. Probeer een balans te vinden tussen afstand en nabijheid. Het is belangrijk af en toe afstand te nemen. Zo voorkom je overbelasting. Blijf dingen doen die je plezier en ontspanning geven.
  • Hart luchten
    Lucht af en toe je hart bij mensen in je omgeving. Het kan prettig zijn om te praten met mensen die in een vergelijkbare situatie zitten. Dat kan via de Vereniging Manisch-Depressieven en Betrokkenen (VMDB) of de stichting Labyrint~In Perspectief.

Telefonische hulpdiensten

  • Korrelatie: voor informatie, hulp en advies. Tel: 0900 1450. (werkdagen van 9.00 - 18.00 uur, € 0,15 p/m).
  • Sensoor: dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 (€ 0,05 p/min.).

Overleg met de behandelaar

Soms willen mensen met een manisch depressieve stoornis naasten niet betrekken bij de behandeling. Vraag dan aan de behandelaar hoe je het beste omgaat met de stoornis. Veel instellingen voor geestelijke gezondheidszorg organiseren voorlichtingsbijeenkomsten of cursussen voor familieleden.

Meer weten over manisch depressieve stoornis?

Kijk bij Meer informatie over een manisch depressieve stoornis. Liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

Laatst bijgewerkt: 26 april 2013

Advies

Organisaties

Fonds Psychische Gezondheid is vastbesloten om de omvang, ernst en duur van psychische problemen terug te dringen. Hiervoor biedt zij onder andere een hulp lijn aan via Stichting Korrelatie.

Korrelatie, voor informatie, hulp en advies. Telefoon: 0900-1450. (werkdagen van 9.00  - 18.00 uur, € 0,15 p/m)

Vereniging Manisch Depressieven en Betrokkenen
Voor advies, informatie en contact met lotgenoten
Tel  030 - 2803030  (informatielijn)
Tel: 0900 - 5123456 (lotgenotenlijn, € 0,10 p/min).
 
Pandora Depressielijn
Praat met lotgenoten over ervaringen met depressie en behandeling. Tel. 0900 - 6120909 (€ 0,10 p/min). 
 
Labyrint-In Perspectief
Landelijke zelfhulporganisaties van en voor familieleden van psychiatrische patiënten. Telefonische Hulplijn 0900 - 2546674 (€ 0,20 p/min.).

Trimbos-instituut
Het Trimbos-instituut zet zich in voor het verbeteren van de geestelijke gezondheid door het delen van kennis.
 
Hulp & Instanties
Hier vind je meer informatie over hulp & Instanties. Wie doet wat en waar vind je ze bij jou in de buurt.
 
Laatst bijgewerkt: 3 april 2013

Waardering: (5) (0)