Meer lezen over

Autisme

Wat is autisme?

 

Wat is autisme?

Als je autisme hebt, ontwikkel je je anders en verwerk je informatie anders. Alles wat je ziet, hoort of ruikt komt anders bij je binnen dan bij andere mensen. Waar zij zonder nadenken informatie tot een samenhangend geheel smeden, zie jij vooral losse flarden. Het lukt je in je hoofd niet daar één beeld of één verhaal met een kop en een staart van te maken. Hierdoor vind je kletsen, e-mailen, vrienden maken en het gebruiken van je fantasie vaak lastig. Maar misschien heb je wel een heel goed oog voor detail.

 

Vijf soorten autisme

Officieel heten de verschillende soorten autisme ‘autismespectrum-stoornissen’. Het zijn er vijf:

  1. de autistische stoornis

  2. de stoornis van Asperger

  3. PDD-NOS

  4. de stoornis van Rett

  5. desintegratiestoornis van de kinderleeftijd

De laatste twee zijn zeer zeldzaam. Daarom beschrijven we hier vooral de eerste drie. Ze lijken erg op elkaar.

 

Autisme is ingrijpend

Met een stoornis uit het autistisch spectrum word je geboren. De stoornis is erg ingrijpend en gaat niet over. Wel kunnen de verschijnselen en de ernst ervan veranderen.

 

Zo’n 190.000 mensen in Nederland hebben autisme

In Nederland hebben ongeveer 190.000 mensen een vorm van autisme. Het lijkt of het aantal kinderen met autisme toeneemt, maar dat kan ook komen doordat autisme bekender is geworden: meer mensen wéten er nu van. Daarbij spreken we tegenwoordig eerder van autistisme dan vroeger. Wat ook meespeelt is de veranderende wereld: de laatste jaren zijn sociale en communicatieve vaardigheden, flexibiliteit en zelfstandigheid heel belangrijk geworden – thuis, op school en bij bedrijven. Dat zijn typisch dingen waar je met autisme nou nét niet zo goed in bent.

 

Zo herken je autisme

Hier lees je over de belangrijkste symptomen. Direct contact opnemen met een professionele hulpverlener kan natuurlijk ook.

 

Symptomen autisme

Zo herken je autisme

Er zijn verschillende vormen van autisme. Welke vorm je ook hebt, deze symptomen herken je in ieder geval:

  • Je vindt het moeilijk om contact te maken en te onderhouden.

  • Je hebt meer dan anderen moeite met praten en communiceren.

  • Je vindt het lastig om je dingen die er niet zijn, voor te stellen. Je hebt geen fantasie, of juist een te grote fantasie.

  • Je houdt van bekende patronen en herhaling.

Al zijn de symptomen voor een groot deel hetzelfde, toch zie je ook wel verschillen tussen de drie vormen van autisme die we hier bespreken.

1. Zo herken je de autistische stoornis

Mensen die een autistische stoornis hebben, houden duidelijk van voorspelbaarheid, herhalen bepaald gedrag graag en zijn vaak geïnteresseerd in één speciaal, of twee speciale, voorwerpen of activiteiten. De belangrijke symptomen zijn:

  • geen oogcontact maken

  • sociale en emotionele dingen liever voor jezelf houden

  • relaties met vrienden en vriendinnen zijn ingewikkeld

  • taalachterstand

  • typische woorden gebruiken of eigen woorden verschillende keren herhalen

  • ‘doen alsof’ is lastig

  • herhalende lichaamsbewegingen, zoals fladderen, hand- of vingerdraaien

  • vaste rituelen, volgordes of handelingen

2. Zo herken je Asperger

De symptomen van Asperger lijken veel op die van de autistische stoornis. Zo hebben mensen met de stoornis van Asperger ook moeite met sociale interactie en ze hebben een beperkte interesse en activiteit. Bij de stoornis van Asperger heeft een kind geen taalachterstand. Ook hebben ze normale verstandelijke vaardigheden en normale vaardigheden om zichzelf te helpen.

 

3. Zo herken je PDD-NOS

Als je PDD-NOS hebt, ben je vaak extreem gevoelig voor prikkels uit je omgeving. Drukke beelden, lawaai… je hebt zelfs last van achtergrondgeluiden die anderen niet eens horen. Vriendschap sluiten is niet makkelijk en ook het invullen van vrije tijd is vaak lastig. De afkorting staat voor Pervasive Developmental Disorder, Not Otherwise Specified. Dit betekent dat het een ontwikkelingsstoornis is in het hele hoofd. Het is een mildere vorm van autisme.

Hoe ontstaat autisme?

We weten nog niet alles over de oorzaken van autisme, maar je leest hier wel welke factoren een rol spelen.

Oorzaken autisme

 

Hoe ontstaat autisme?

Afwijkende hersenontwikkeling kan voor verstandelijke, sociale en gedragsproblemen zorgen. Die afwijking is erfelijk, dat weten we. Op deze pagina lees je welke factoren een rol spelen.

Biologische factoren

  • Autisme is dus voor een groot deel erfelijk bepaald. Als de ene helft van een eeneiige tweeling het heeft, dan is de kans heel groot dat de andere helft het ook heeft: 91%. Broertjes en zusjes van iemand met autisme hebben 20 tot 60 keer meer kans op deze stoornis, terwijl andere familieleden zes of zeven keer meer kans hebben om het ook te krijgen.

  • Het hoofd en de hersenen zijn bij een op de vier kinderen met autisme groter. Er zijn ook verschillen in de structuur van de hersenen. We begrijpen nog niet wat de structuur en de symptomen precies met elkaar te maken hebben.

  • Jongens hebben vier keer zo vaak autisme als meisjes. Meisjes met autisme zijn meestal minder intelligent dan de jongens.

  • Bij 10% van de mensen met autisme is de stoornis het gevolg van een lichamelijke aandoening. Zo hebben mensen met autisme ongeveer 100 keer vaker tubereuze sclerose.

 

Sociale factoren

  • Eigenlijk heeft de omgeving weinig invloed. Vroeger dachten mensen dat autisme ontstond door een kille manier van opvoeden, maar dat is niet waar.

  • Extreme verwaarlozing kan wel leiden tot het gedrag en de symptomen die horen bij autisme, maar dat komt maar heel zelden voor. Meestal verdwijnen de symptomen als deze kinderen naar een normale omgeving worden gebracht.

 

Dit kun je zelf doen

Lees vast de eenvoudige adviezen die volwassenen met autisme op weg helpen. Meteen contact opnemen met een hulpverlener kan ook.

Wat kun je zelf doen bij autisme?

 
Dit kun je zelf doen

Als je volwassen bent en je hebt autisme, helpen we je graag met dit advies. Voor kinderen met autisme bestaat geen zelfhulpadvies. Natuurlijk wel voor hun familie, vrienden en verzorgers.

  • Lees en leer zoveel mogelijk over autisme. Zorg dat de mensen die belangrijk voor je zijn er genoeg over weten. Op de sites van Personen uit het Autisme Spectrum (PAS) en de Nederlandse Vereniging Autisme (NVA) lees je over de verschillende stoornissen.

  • Zoek contact met lotgenoten. Via PAS en de NVA kun je ook in contact komen met lotgenoten. Het helpt om van anderen te horen hoe zij omgaan met de stoornis.

  • Vraag gerust om hulp. Zoek samen met je behandelaar, vrienden en familie uit hoe je het beste om kunt gaan met autisme. Kijk eerlijk wat je aan kunt op school, of je werk. Neem niet te veel hooi op je vork.

  • Bepaal zelf je verhaal. Mensen kunnen schrikken van psychische klachten en negatief reageren. Bepaal daarom zelf wat je wel en niet vertelt. Vertel oppervlakkige kennissen een beperkte versie en reserveer het complete verhaal voor mensen die dichtbij staan.

 

Hulp via telefoon, mail of chat

  • MIND Korrelatie: hier zitten professionele hulpverleners voor je klaar, elke werkdag van 9.00 tot 18.00 uur. Bel 0900 – 1450 (€ 0,15 per minuut). Ook kun je mailen of chatten.

  • De luisterlijn: hier zitten vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Ze zijn dag en nacht bereikbaar via 0900 – 0767 (€ 0,05 per minuut). Mailen en chatten kan ook.

 

De behandeling

Behandeling kan autisme niet genezen. Lees hoe behandeling wel symptomen kan verminderen. Direct contact opnemen met een professionele hulpverlener kan ook.

 

Behandeling

Behandeling autisme

Duidelijkheid verlicht

We kunnen autisme niet genezen, maar we kunnen sommige klachten die kinderen hebben wel verminderen. Het begint met rust en aanpassing in de opvoeding. Pas daarna is therapie eventueel zinvol.
 

  • Breng structuur aan in het leven van je kind. Zorg voor een omgeving met weinig prikkels. Dit geldt ook voor de invulling van de dag en het omgaan met andere mensen.

  • Stem wat je van een kind vraagt, af op wat het kan. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen te veel en te weinig vragen. Dit geldt niet alleen voor praktische taken, maar ook voor het denken, het voelen en het gedrag.

  • Communicatie. Spreek met weinig woorden. Gebruik eventueel voorwerpen of gebaren. Als het niet zonder woorden kan, spreek dan langzaam, in korte eenvoudige zinnen.

 

Behandelprogramma’s voor kinderen en volwassenen

Er zijn verschillende psychologische of onderwijskundige behandelprogramma's. Ze hebben allemaal de volgende drie doelen:

  1. Structuur brengen in de omgeving.

  2. Stimuleren van de normale ontwikkeling.

  3. Verminderen van gedragsproblemen.

 

Medicijnen

Er is geen medicijn dat autisme geneest. Tot nu toe worden medicijnen gebruikt die voor andere stoornissen zijn bedoeld, zoals antipsychotica en antidepressiva. 

 

Ken je iemand met autisme?

Lees hoe je om kunt gaan met iemand met autisme in de omgeving. Direct contact opnemen met een professionele hulpverlener kan ook.

Autisme en de omgeving

 
Omgaan met iemand met autisme

Als je een kind, broertje, zusje of partner hebt met autisme, heeft dat enorme invloed op je leven. Probeer niet overbelast te raken. Deze adviezen helpen je op weg:
 

  • Lees zoveel mogelijk over autisme en de mogelijke gevolgen. De sites van Personen uit het Autisme Spectrum (PAS), Nederlandse Vereniging Autisme (NVA) en de oudervereniging Balans maken je op een deskundige manier wegwijs.

  • Zoek contact met lotgenoten. De NVA en Balans helpen je om met lotgenoten in contact te komen. De NVA organiseert specifiek lotgenotencontact voor partners, ouders, broers en zussen.

  • Bereid je voor op het onderwijs, de behandeling en de begeleiding van je kind. Als ouder word je hier vaak actief bij betrokken. Veel onderwijsprogramma's bieden cursussen aan.

  • Zorg voor plezier en ontspanning. Dit voorkomt dat je zelf overbelast raakt. Lucht af en toe je hart bij mensen in je omgeving, ook buiten het gezin. Zorg gewoon goed voor jezelf.

Hulp via telefoon, mail of chat
  • MIND Korrelatie: hier zitten professionele hulpverleners voor je klaar, elke werkdag van 9.00 tot 18.00 uur. Bel 0900 – 1450 (€ 0,15 per minuut). Ook kun je mailen of chatten.

  • De luisterlijn: hier zitten vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Ze zijn dag en nacht bereikbaar via 0900 – 0767 (€ 0,05 per minuut). Mailen en chatten kan ook.

Als je meer wilt weten

Er zijn verschillende organisaties die je meer informatie kunnen geven over autisme.

Meer informatie over autisme

 

Als je meer wilt weten over autisme

Deze organisaties kunnen je meer vertellen over autisme. Maar je kunt ook meteen contact opnemen met een professionele hulpverlener bij jou in de buurt.

 

Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA)

De NVA maakt zich sterk voor mensen met autisme en hun familie, in alle levensfasen en op verschillende levensterreinen. Informatie- en advieslijn: 0900 – 288 47 63 (€ 0,15 per minuut).

 

Oudervereniging Balans

Voor ouders van kinderen met een ontwikkelingsstoornis, ook op regionaal niveau. Informatie- en Advieslijn: 0900 – 2020065 (€ 0,25 per minuut).

Autismedigitaal

Portal met verschillende informatieve websites over autisme, voor en door mensen met autisme.

 

Personen uit het Autisme Spectrum (PAS)

PAS is de onafhankelijke belangenvereniging voor en door normaal- tot hoogbegaafde volwassenen met autisme.

 

Dr. Leo Kannerhuis

Het landelijk expertise- en behandelcentrum gespecialiseerd in de behandeling van autisme.

© 2016 TRIMBOS-INSTITUUT
www.trimbos.nl