single.php
. . . ❯ Psychische aandoening ❯ Alles over een narcistische persoonlijkheidsstoornis

Alles over een narcistische persoonlijkheidsstoornis (narcisme)

In het kort 

  • Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) is een persoonlijkheidsstoornis. Veel mensen noemen het narcisme. 
  • Bij NPS vind je jezelf erg belangrijk en bijzonder. Je hebt veel behoefte aan bewondering van anderen. Ook vind je het lastig om je in anderen in te leven.
  • Alleen een bevoegde psycholoog of psychiater kan de diagnose NPS vaststellen.
  • De oorzaken zijn vaak een combinatie van aanleg en ervaringen (zoals nare jeugdervaringen en bepaalde opvoeding). 
  • Behandeling kan helpen om er beter mee om te gaan.

Heb je een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op

Snel naar:

Wat is een narcistische persoonlijkheidsstoornis (narcisme)?

Een narcistische persoonlijkheidsstoornis valt onder de groep persoonlijkheidsstoornissen. Veel mensen noemen het ook wel narcisme. De afkorting is NPS.  

Bij narcisme heb je een te positief beeld van jezelf. Je voelt je erg belangrijk en bijzonder, en vindt dat je beter bent dan anderen. Je kunt niet goed tegen kritiek en hebt steeds bewondering van anderen nodig. Als je die niet krijgt, word je boos of onzeker. Je trekt je terug uit een situatie of zoekt nog meer aandacht op. Ook ben je snel jaloers en stel je hoge eisen aan anderen. Het heeft daarom een negatieve invloed op relaties.  

Sommige mensen hebben kenmerken van narcisme, maar dat betekent niet direct dat ze een narcistische persoonlijkheidsstoornis hebben. Alleen een bevoegde psycholoog of psychiater kan de diagnose stellen. 

Symptomen / klachten Welke kenmerken horen bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis? 

Er kan sprake zijn van een narcistische persoonlijkheidsstoornis als minstens vijf van de onderstaande kenmerken langere tijd sterk aanwezig zijn. Deze kenmerken komen voor in verschillende situaties en geven problemen in het dagelijks leven. 

  • Je voelt je belangrijker dan anderen. 
  • Je denkt veel aan succes, macht, schoonheid of perfecte liefde. 
  • Je vindt jezelf bijzonder en uniek. Je wilt ook vooral omgaan met mensen met een ‘hoge status’.  
  • Je wilt bewondering van anderen.  
  • Je vindt dat je speciale rechten hebt: regels gelden minder voor jou. 
  • Je gebruikt anderen om je eigen doelen te behalen. 
  • Je hebt moeite om je in te leven in anderen. 
  • Je bent jaloers op anderen, of denkt dat anderen jaloers zijn op jou. 
  • Je gedraagt je arrogant of neerbuigend. 

Alleen een bevoegde psycholoog of psychiater kan de diagnose narcistische persoonlijkheidsstoornis vaststellen.

Belangrijk: Het kan dat je jezelf of een bekende in de beschrijving van kenmerken herkent. Dit betekent niet meteen dat je kunt spreken van een psychische aandoening. Wat je opvalt kan ook horen bij iemands karaktertrekken, temperament, gewoontes of omstandigheden.

🍀 Wil je informatie, advies of ondersteuning?

Of weet je niet goed welke hulp bij je past? De medewerkers van Mentaal Vitaal denken graag met je mee. Je kunt (anoniem) je vraag stellen per telefoon (0900-1994, 10ct per minuut), chat of mail.

> Bekijk de openingstijden en meer informatie

Wat is het verschil tussen narcistische eigenschappen en een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Als mensen zich naar gedragen wordt al gauw gezegd dat ze narcisme hebben. Maar zo makkelijk is het niet vast te stellen. Iedereen heeft weleens op een bepaald moment eigenschappen die bij narcisme passen. De één heeft dat misschien meer dan de ander. 

Vaak zijn deze eigenschappen in balans en kun je ze begrijpen. Bijvoorbeeld: je bent trots op iets wat je hebt bereikt, maar je ziet ook dat niet alles perfect ging en dat anderen ook hebben meegeholpen. 

Bij mensen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis zijn de kenmerken sterker aanwezig. Ook komen ze vaker voor en geven ze problemen in het dagelijks leven. 

Oorzaken Wat zijn de oorzaken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis? 

Er is meestal niet één oorzaak. Het gaat vaak om een combinatie van aanleg en ervaringen.  

Aanleg (aangeboren gevoeligheid)

Sommige mensen zijn gevoeliger voor afwijzing, stress of onzekerheid. Dat kan komen door genen en door hoe de hersenen werken. Erfelijkheid kan daarbij meespelen. 

Jeugd en opvoeding

Nare ervaringen in de kindertijd kunnen bijdragen, zoals: 
– Mishandeling, misbruik of verwaarlozing 
– Ouders die weinig aandacht konden geven 
– Ingrijpende gebeurtenissen, zoals het overlijden van iemand  
– Veel stress thuis (bijvoorbeeld geldproblemen) 

Ook de manier van opvoeden kan invloed hebben:  
– Als je te weinig regels krijgt, kun je het gevoel krijgen dat je meer recht hebt op dingen. 
– Als prestaties altijd erg belangrijk waren, kan je het gevoel krijgen dat je niet goed genoeg bent. Om dat onzekere gevoel niet te hoeven voelen, kun je je groter of beter voordoen. Of heb je veel bewondering van anderen nodig.  
– Te veel bewondering kan zorgen dat je niet goed leert omgaan met kritiek.   
– Als ouders of opvoeders (in periodes) afwezig zijn, kun je leren om jezelf te bewonderen.   

Narcisme als “bescherming” 
Narcistisch gedrag kan beginnen als een manier om jezelf te beschermen tegen negatieve gevoelens of emoties (pijn, onzekerheid of schaamte) of tegen vervelende ervaringen. Dat kan in de kindertijd helpen om je staande te houden, maar later kan het problemen geven in relaties en werk. 

Zelfhulp Wat kan ik doen bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis?

Je kunt meerdere dingen doen om goed om ermee om te gaan. Maar: dan is het wel belangrijk dat je inziet dat je een narcistische persoonlijkheidsstoornis hebt en dat je wilt veranderen.  

Deze tips kunnen helpen naast de behandeling:  

  • Lees betrouwbare informatie over een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Dat kan helpen jezelf beter te begrijpen.  
  • Vraag om concrete feedback aan mensen die je vertrouwt: wat zag je, wanneer gebeurde het en welk invloed had het? 
  • Schrijf in een dagboek om te begrijpen wat je denkt, voelt en hoe je reageert. Misschien herken je patronen en begrijp je beter wat de invloed van jouw gedrag is.  
  • Zorg goed voor jezelf: slaap genoeg, beweeg, neem rust en houd structuur.  

Hulp chat, mail, bellen Hulp via telefoon, mail of chat 

Behandelingen Welke behandelingen zijn er bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis? 

Er is weinig onderzoek gedaan naar behandelingen bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Wel is er veel onderzoek gedaan naar behandelingen bij een borderline persoonlijkheidsstoornis. Deze behandelingen zouden ook bij een narcistische persoonlijkheidsstoornis kunnen werken.  

Het gaat dan om deze behandelingen: 

Schematherapie (ST)

Je leert begrijpen waarom je op een bepaalde manier reageert, vaak door dingen uit het verleden. Daarna leer je stap voor stap anders te reageren.  

Mentaliseren Bevorderende Therapie (MBT)

Je leert beter te begrijpen wat jij voelt en denkt, en wat een ander kan voelen en denken.  

Dialectische Gedragstherapie (DGT)

Je leert om beter om te gaan met emoties, stress en relaties. Ook oefen je met mindfulness (aandacht voor wat er nu gebeurt).  

Transference-Focused Psychotherapy (TFP)

Je leert meer over hoe jij jezelf en anderen ziet. De problemen die je in relaties ervaart, komen vaak terug in de relatie met de therapeut, zodat je ermee kunt oefenen en deze kunt aanpakken. 

 Dit zijn de doelen van de behandeling

  • Je krijgt meer zicht op wat je denkt, voelt en doet. Dat kan helpen om terugkerende patronen te herkennen die vaak tot problemen leiden. 
  • Je leert om beter om te gaan met emoties. 
  • Je bouwt aan goede relaties met anderen. 
  • Je werkt aan een gezonder zelfbeeld. Bijvoorbeeld door minder afhankelijk te worden van goedkeuring van anderen. Ook probeer je een realistisch beeld te krijgen van je sterke en zwakke kanten.  

Met de juiste behandeling kun je beter leren omgaan met een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Dat lukt vooral als je openstaat voor hulp. 

Meer informatie over narcistische persoonlijkheidsstoornis 

Heb je een vraag?

Of wil je meer weten over de informatie op deze website? Stel (anoniem) je vraag per telefoon, chat of mail. Je hoeft ons niet te zeggen wie je bent.

Stel een vraag

Misschien ook relevante informatie

Iemand in mijn omgeving heeft een persoonlijkheidsstoornis Als iemand in je omgeving een persoonlijkheidsstoornis heeft, wil je…

Feedbackformulier-v3

Heb je gevonden wat je zocht?(Vereist)
In hoeverre vind je de tekst begrijpelijk?
1= helemaal niet begrijpelijk, 10 = heel erg begrijpelijk
Let op: je krijgt hier geen antwoord op. Mocht je dat wel willen, dan kun je dit mailen naar info@mentaalvitaal.nl
Stel een vraag
Accessibility by WAH
Scroll naar boven