Meer lezen overAngststoornis
CloseSluiten

Tip var de dag

Ontspanningsoefening

Neem deze week elke dag twintig minuten ‘vakantie’. Laat alles even helemaal los met een ontspanningsoefening.

Wat is een angststoornis?

Er bestaan verschillende soorten angststoornissen. Het gemeenschappelijke kenmerk is dat er sprake is van angst. Angst is een gevoel dat optreedt bij dreigend gevaar. Sommige mensen zijn echter angstig zonder realistische aanleiding. Er sprake van een angststoornis als je door deze ongegronde angst niet goed functioneert in het dagelijks leven. Van alle Nederlanders heeft bijna 20% ooit last (gehad) van een angststoornis.

Gegeneraliseerde angststoornis

Mensen die constant angstig en bezorgd zijn over alledaagse dingen hebben een gegeneraliseerde angststoornis. Ze hebben moeite dit onder controle te houden. De gegeneraliseerde angststoornis lijkt veel op een depressie, maar een verschil is dat iemand met deze angststoornis last heeft van bijvoorbeeld zweten en hartkloppingen. Het verschil met andere angststoornissen is dat de angst constant aanwezig is en niet ontstaat door een bepaalde situatie. De gegeneraliseerde angststoornis begint meestal op latere leeftijd tussen de 50 en 60 jaar.

Paniek stoornis

Bij een paniekstoornis heeft iemand plotselinge paniekaanvallen. Mensen met een paniekstoornis krijgen onverwacht een grote angst, zonder dat daar een directe aanleiding voor is. Het gebeurt gewoon. Ze kunnen tegelijkertijd last krijgen van hartkloppingen, zweten, opvliegers, koude rillingen, trillen of duizeligheid. De helft van de mensen met een paniekstoornis heeft ook last van agorafobie. In dat geval vermijdt iemand bepaalde situaties, omdat hij bang is voor een nieuwe aanval.

Sociale fobie

Mensen met een sociale fobie zijn bang voor situaties waarin ze kritisch beoordeeld worden. Of ze zijn bang zichzelf belachelijk te maken. Ze hebben angst om bijvoorbeeld te gaan blozen, trillen of zweten. De angsten en het vermijden van sociale situaties belemmeren mensen sterk in het dagelijks leven.

Specifieke fobie

Bij een specifieke fobie heeft iemand een angst die overdreven en onlogisch is. De angst gaat niet weg en komt door een voorwerp of een situatie. Bijvoorbeeld vliegen, hoogte, dieren, injecties of bloed. Soms wordt iemand angstig bij alleen al de gedachte aan het voorwerp of de situatie.

Posttraumatische stress-stoornis en dwangstoornis

Deze 2 stoornissen vallen ook onder de noemer angststoornis. Een posttraumatische stress-stoornis is een hevige stressreactie op een schokkende gebeurtenis. Iemand met een dwangstoornis heeft last van steeds terugkerende dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Beide stoornissen zijn uitgewerkt in aparte artikelen. Lees meer over de posttraumatische stress-stoornis of de dwangstoornis.

Verschijnselen van een angststoornis

Hoe herken je een angststoornis? Lees alles over de symptomen. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

 

Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

 

Angststoornis

Overzicht

Wat is een angststoornis?

Er bestaan verschillende soorten angststoornissen. Het gemeenschappelijke kenmerk is dat er sprake is van angst. Angst is een gevoel dat optreedt bij dreigend gevaar. Sommige mensen zijn echter angstig zonder realistische aanleiding. Er sprake van een angststoornis als je door deze ongegronde angst niet goed functioneert in het dagelijks leven. Van alle Nederlanders heeft bijna 20% ooit last (gehad) van een angststoornis.

Gegeneraliseerde angststoornis

Mensen die constant angstig en bezorgd zijn over alledaagse dingen hebben een gegeneraliseerde angststoornis. Ze hebben moeite dit onder controle te houden. De gegeneraliseerde angststoornis lijkt veel op een depressie, maar een verschil is dat iemand met deze angststoornis last heeft van bijvoorbeeld zweten en hartkloppingen. Het verschil met andere angststoornissen is dat de angst constant aanwezig is en niet ontstaat door een bepaalde situatie. De gegeneraliseerde angststoornis begint meestal op latere leeftijd tussen de 50 en 60 jaar.

Paniek stoornis

Bij een paniekstoornis heeft iemand plotselinge paniekaanvallen. Mensen met een paniekstoornis krijgen onverwacht een grote angst, zonder dat daar een directe aanleiding voor is. Het gebeurt gewoon. Ze kunnen tegelijkertijd last krijgen van hartkloppingen, zweten, opvliegers, koude rillingen, trillen of duizeligheid. De helft van de mensen met een paniekstoornis heeft ook last van agorafobie. In dat geval vermijdt iemand bepaalde situaties, omdat hij bang is voor een nieuwe aanval.

Sociale fobie

Mensen met een sociale fobie zijn bang voor situaties waarin ze kritisch beoordeeld worden. Of ze zijn bang zichzelf belachelijk te maken. Ze hebben angst om bijvoorbeeld te gaan blozen, trillen of zweten. De angsten en het vermijden van sociale situaties belemmeren mensen sterk in het dagelijks leven.

Specifieke fobie

Bij een specifieke fobie heeft iemand een angst die overdreven en onlogisch is. De angst gaat niet weg en komt door een voorwerp of een situatie. Bijvoorbeeld vliegen, hoogte, dieren, injecties of bloed. Soms wordt iemand angstig bij alleen al de gedachte aan het voorwerp of de situatie.

Posttraumatische stress-stoornis en dwangstoornis

Deze 2 stoornissen vallen ook onder de noemer angststoornis. Een posttraumatische stress-stoornis is een hevige stressreactie op een schokkende gebeurtenis. Iemand met een dwangstoornis heeft last van steeds terugkerende dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Beide stoornissen zijn uitgewerkt in aparte artikelen. Lees meer over de posttraumatische stress-stoornis of de dwangstoornis.

Verschijnselen van een angststoornis

Hoe herken je een angststoornis? Lees alles over de symptomen. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.

 

Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

 

Symptom

Symptomen angststoornis

Bij angststoornissen komen verschillende symptomen voor, zoals hartkloppingen, zweetaanvallen en trillen. Welke symptomen iemand heeft, is afhankelijk van het soort angststoornis. De gegeneraliseerde angststoornis heeft andere symptomen dan een angst- of paniekaanval.

Veelvoorkomende symptomen angststoornis

Angst- en paniekaanvallen gaan vaak gepaard met lichamelijke verschijnselen. Deze symptomen komen plotseling bij iemand op. Veel voorkomende symptomen zijn:
  • Hartkloppingen
  • Zweten
  • Opvliegers of koude rillingen
  • Trillen of beven
  • Duizeligheid
  • Ademnood
  • Pijn op de borst
  • Misselijkheid of buikklachten
  • Gevoel van onwerkelijkheid of los van zich zelf te staan
  • Angst om gek te worden of de zelfbeheersing te verliezen
  • Angst om dood te gaan
  • Verdoofde of tintelende gevoelens

Gevolgen van angststoornis

Vaak zijn mensen met een angststoornis bang voor het krijgen van een volgende aanval. Soms zijn ze vooral bang voor hun eigen reactie, zoals verlegen worden, blozen, trillen of zweten. Dat heet ook wel bloosangst, trilangst of zweetangst. Dit komt vooral bij een sociale fobie voor. Sommigen zijn bezorgd over de gevolgen van een aanval. Ze gaan zich anders gedragen en vermijden bepaalde situaties. Hun sociale activiteiten komen hierdoor flink onder druk te staan.

Symptomen gegeneraliseerde angststoornis

Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis heeft constant een gevoel van angst. De angst ontstaat niet door een bepaalde situatie, zoals bij andere angststoornissen. Bij een gegeneraliseerde angststoornis kan iemand ook last hebben van hartkloppingen en zweten. Andere symptomen:
  • Onrustig en gespannen gevoel
  • Snel moe
  • Moeilijk kunnen concentreren
  • Geïrriteerd
  • Spierspanning
  • Verstoord slaapritme

Oorzaken angststoornis

Hoe ontstaat een angststoornis? Lees meer over de oorzaken. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.


Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

Oorzaken

Oorzaken

Over oorzaken van de specifieke fobie valt weinig te zeggen. Het is wel bekend dat er meer risico is in onderstaande gevallen. De extra risico’s komen voort uit biologische, psychische en sociale factoren.

Biologische factoren

  • Geslacht: angststoornissen komen vaker voor bij vrouwen. Op sommige stoornissen, zoals een specifieke fobie, hebben vrouwen zelfs 2 keer zo veel kans dan mannen.
  • Leeftijd: een gegeneraliseerde angststoornis komt vaak voor bij ouderen tussen de 45 en 60 jaar. Een paniekstoornis komt bij mensen vanaf 65 jaar weinig voor.
  • Stof in hersenen: bepaalde stoffen in de hersenen spelen waarschijnlijk een rol bij het ontstaan van een gegeneraliseerde angststoornis
  • Zorgen: mensen die zich langer dan een maand zorgen maken, krijgen sneller een gegeneraliseerde angststoornis.

Psychische factoren

Beangstigende, stressvolle of vernederende gebeurtenissen maken de kans op een angststoornis groter. Voorbeelden hiervan zijn seksueel misbruik of het verlies van iets of iemand. Ook als iemand is opgevoed onder ongunstige omstandigheden is de kans op een angststoornis groter. Denk hierbij aan verwaarlozing of mishandeling.

Sociale factoren

  • Sociaal-economische status: mensen met een lage sociaal-economische status (laag inkomen, lage opleiding) krijgen eerder een angststoornis.
  • Puberteit: bij kinderen kunnen normale angsten uitgroeien tot een sociale fobie, als in de puberteit de eisen vanuit de omgeving groter worden.

 

Ik heb een angststoornis

Lees wat je zelf kunt doen als je een angststoornis hebt. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.



Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

 

Diagnose

Wat kun je zelf doen?

Van een angststoornis kun je grote hinder ondervinden in het dagelijks leven. Je vermijd bijvoorbeeld situaties omdat je bang bent een aanval te krijgen. Sommigen gaan daardoor niet naar feestjes, vergaderingen of andere sociale gebeurtenissen. Voor veel mensen heeft de stoornis ook invloed op hun werk. Ze zijn vaak ziek, kunnen bepaalde taken op het werk niet uitvoeren of raken zelfs arbeidsongeschikt. Hieronder staan een aantal adviezen over hoe je om kunt gaan met je angststoornis.

Kennis opdoen en praten

Verzamel informatie over je angststoornis. Zorg er ook voor dat mensen die belangrijk voor je zijn, genoeg weten over de stoornis. Zo praat je makkelijker met elkaar over de angststoornis. Hulp van vrienden, familie en hulpverleners is altijd prettig. Overleg samen hoe om te gaan met de angststoornis.
Sommige mensen schrikken van iemand met psychische klachten en reageren afwijzend. Bepaal daarom zelf wat je vertelt. Vertel bijvoorbeeld oppervlakkige kennissen een beperkte versie en reserveer het complete verhaal voor mensen die dichtbij staan.

Voorlichting over dwangstoornis

Voor lichte tot matige angstklachten zijn er cursussen voor jongeren, volwassenen en ouderen: Angst de baas en Geen paniek. Ook de Angst, Dwang en Fobie Stichting geeft diverse trainingen en organiseert lotgenotencontact.

Zorg voor structuur

Zorg voor structuur in je dagen. Soms geeft een behandeling die al en anders kan dat door sport of (vrijwilligers)werk. Neem de tijd om uit te vinden welk werk haalbaar is, bijvoorbeeld parttime of fulltime, betaald of vrijwillig. Neem niet te veel hooi op je vork.

Telefonische hulpdiensten

Als je (anoniem) wilt praten over je angststoornis kun je altijd contact opnemen met een telefonische hulpdienst.
  • Korrelatie: voor informatie, hulp en advies van professionele hulpverleners. Tel: 0900-1450. (werkdagen van 9.00  - 18.00 uur, € 0,15 p/min.).
  • Sensoor: deze telefonische hulpdienst is dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 (€ 0,05 p/min.).

Behandeling angststoornis

Lees meer over de behandeling van een angststoornis. Je kunt ook direct contact opnemen met een professionele hulpverlener. Ga daarvoor naar hulp en instanties.


 Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

Behandeling

Behandeling angststoornis

De behandeling van een angststoornis is afhankelijk van het soort angststoornis en de ernst van de stoornis. Cognitieve gedragstherapie, exposure in vivo en medicijnen worden vaak toegepast.

Cognitieve gedragstherapie

Dit is een vorm van psychotherapie. De behandelaar bekijkt met degene met een angststoornis naar het gedrag en de manier van denken. Vervolgens is het de bedoeling dat dit gedrag en de manier van denken verandert, zodat de klachten verminderen.

Exposure in vivo

Dit is een psychologische behandeling waarin geoefend wordt met voorwerpen en situaties waar iemand bang voor is. Dit oefenen gaat in kleine stapjes, zodat iemand steeds meer in aanraking komt met hetgeen waar hij bang voor is. Zo wordt hij steeds minder bang. Deze behandeling heet exposure in vivo. Exposure betekent: blootstellen. In vivo betekent: in het echt.

Medicijnen

Soms schrijft een arts medicijnen voor bij een angststoornis. Bijvoorbeeld een kalmerend middel bij ernstige angstklachten. Medicijnen kunnen ook gecombineerd worden met gedragstherapie. Dat gebeurt vooral als je ook depressief bent.

De omgeving

Ken je iemand met een angststoornis? Lees hoe de omgeving hiermee om kan gaan. Je kunt ook direct contact opnemen met een professionele hulpverlener. Ga daarvoor naar hulp en instanties.


Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

Je Omgeving

De omgeving

Leven met iemand met een angststoornis is voor betrokkenen een psychische belasting. Naasten nemen vaak praktische taken over van mensen met een angststoornis.

Adviezen voor de omgeving

Voorlichting en informatie over een angststoornis

Verzamel informatie over de angststoornis en de mogelijke gevolgen. Gebruik je energie om actief aan de slag te gaan en leer omgaan met de situatie. Bijvoorbeeld door samen een cursus over de angststoornis te volgen. De Angst, Dwang en Fobie Stichting organiseert een cursus voor familie en betrokkenen. Veel instellingen voor geestelijke gezondheidszorg organiseren voorlichtingsbijeenkomsten of cursussen voor familieleden.

Hulp bieden

Vraag waar je iemand met een angststoornis bij kunt helpen. Soms moet je betrokken zijn, soms is het goed om juist afstand te nemen. Maak daarbij duidelijk waar je grenzen liggen. Soms wil iemand geen hulp. Informeer bij de Angst, Dwang en Fobie Stichting, de stichting Labyrint~In Perspectief of de behandelaar welke oplossingen er zijn en hoe je kunt omgaan met de situatie.

Denk ook aan jezelf

Doe dingen die plezier en ontspanning geven. Dit voorkomt dat je zelf overbelast raakt. Het onderhouden van sociale contacten is belangrijk. Lucht af en toe je hart bij mensen in je naaste omgeving.

Telefonische hulpdiensten en lotgenotencontact

  • Angst, Dwang en Fobie Stichting of stichting Labyrint~In Perspectief : via deze stichtingen kun je in contact komen met lotgenoten.
  • Korrelatie: voor informatie, hulp en advies van professionele hulpverleners. Tel: 0900-1450. (werkdagen van 9.00  - 18.00 uur, € 0,15 p/min.).
  • Sensoor: deze telefonische hulpdienst is dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 (€ 0,05 p/min.).

Meer weten over angststoornissen?

Kijk bij Meer informatie. Wil je liever direct contact met een professionele hulpverlener? Ga dan naar hulp en instanties.


Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

Advies

Organisaties
 
Fonds Psychische Gezondheid is vastbesloten om de omvang, ernst en duur van psychische problemen terug te dringen. Hiervoor biedt zij onder andere een hulp lijn aan via Stichting Korrelatie.

Korrelatie, voor informatie, hulp en advies. Telefoon: 0900-1450. (werkdagen van 9.00  - 18.00 uur, € 0,15 p/m)

Angst, Dwang en Fobie Stichting
(ADF Stichting)
Voor contact met lotgenoten, steun en advies.  
 
Stichting Fobievrienden (SFVR)
Informatie, steun en paniekopvang, en voor psychologisch advies en medicijnbegeleiding.

Labyrint-In Perspectief
Landelijke hulporganisatie van en voor familieleden van psychiatrische patiënten.

Trimbos-instituut
Het Trimbos-instituut zet zich in voor het verbeteren van de geestelijke gezondheid door het delen van kennis.

Hulp & Instanties
Hier vind je meer informatie over hulp & Instanties. Wie doet wat en waar vind je ze bij jou in de buurt.
 
 
Laatst bijgewerkt: 15 mei 2014

Waardering: (11) (2)